SEMPENG
219
SIANG I
|
SEMPENG, sompeng, tjempeng, soembieng — sempak. SEMPONG, lih. sempang. SEN I — oeang sen. SEN II — sadja; tigo sen — tiga sadja; makan sen — makan sadja. SENAN, sinan, senen, sanan — sitoe; disenan — disitoe. SENDA (.), sendang — djoeling, lih. tjendang. SENDANG, lih. senda. SENDENG — sendeng; manjendeng — menjendeng; manjendeng-njendengi — mendjolok kata; lih. sarendeng, gendeng. SENDJANG — gendjang; pantjabie'an sendjang — merobek kain tiada loeroes; taga' sendjang — pendirian (dalam perkara) tiada koeat; tangkoemari sendjang — oentoek sebarang keperloean tiada memadaï, tiada lakoe. SENDOK (dikota) — sendoek makan. SENEN, lih. senan. SENG, atap seng — seng, atau ajan. SENGENG; gala' sengeng — gelak senjoem; tasengeng — tersenjoem. SENGGAN, lih. sanggan. SENGKO; tasengko labonjo — sangat banjak oentoengnja. SINO (Tilatang), sino — sitoe. SENSENG — singsing; padja manjenseng — padjar menjingsing; manjensengkan langan — menjingsingkan langan badjoe; ati tasenseng — marah; pantangan pangoeloe manjensengkan langan — penghoeloe tiada boleh marah² dan mengadjak orang berkelahi. SENTENG — senteng; senteng dioeang — koerang wang; senteng dibadan — koerang anak atau saudara; akanjo senteng — ia koerang 'akal; idoei' basenteng-senteng — hidoep dalam kekoerangan; kasentengan — kekoerangan (teroetama tentang oeang); manjentengi balandjo — mengoerangi belandja; le senteng bakare' poelo — oemp.: gadji sedikit, tetapi mesti dipotong poela; senteng babilai, koerang batoekoee` — djika pendek minta disamboeng, djika koerang minta ditambah, ja'ni permohonan seseorang jang berdatang sembah. SEO — sewa; mampaseokan — menjewakan; manjeokan — menjewa oentoek orang; bendi seoan — bendi sewa. SEPAI, sapai — sapoe lidi; manjepai — menjapoe dengan sapoe lidi; basepailah ang! — pergilah kamoe dari sini. SEPA', lih. sipa`. SERA' — serak; tasera` — terserak; basera'lah ang! — njahlah kamoe!; tapantieng mamiliehi, tasera' mangampoeengkan — ki.: kewadjiban mamak kepada kemanakannja tentang memelihara harta benda atau bila kemanakan itoe tjerai berai tempatnja dikoempoelkan; tasera' kaboemi, tabajang kalangi` — petjah kabar kemana-mana. SERANG — silau; kaserangan — silau mata melihat. SERENG; sereng-serengi mangetje' (mananjokan) — berkata (bertanja) dengan selidik, djangan teroes terang. SERONG I — serong; atinjo serong — hatinja serong, tiada loeroes; serong langkahinjo — |
tiada baik lakoenja, oemp.: laki² mentjoeri; perempoean bermoekah. SESE, manjese — menepi, menjoesoer; tabang manjese awan biroe — terbang menjoesoer awan biroe, perb. dengan sisi. SESO — siksa, soesah; seso narako — siksa naraka; diseso ana` — disoesahi anak; idoei' manjeso — hidoep tiada membantoe kaoem keloearga melainkan mendatangkan kesoesahan. SETAN — setan; manjetan ati den malie'njo — bentji saja melihatnja. SEWAH — sewah, sewar; asam sewah — asam belimbing; tari sewah — menari dengan sewah. SEWE' I, manjewe` — menjambar; manjewe' pitih oerang — memindjam (memakai) oeang orang dengan perdjandjian akan dikembalikan dengan lekas; sasewe` — sekedjap. SEWE' II, manjewe' kaki oerang — menjapoe kaki orang dengan kaki kita, soepaja ia terdjatoeh; lih. simbe`. SI — si, dipakai dimoeka nama atau gelar atau pangkat karib atau kenalan kita jang lebih moeda dari kita dan tiada perloe dihormati, oemp.: si Badoe, si Datoee` (ini penghoeloe 'adat), si goeroe dsb.; dimoeka nama jang diberikan kepada binatang: si belang (koeda, andjing, koetjing); dimoeka nama bangsa binatang, toemboeh-toemboehan dan barang, oemp.: sigasie(r), sipasin, sisoeroee', sitawa(r), sidingin, sikaso', sitindieh. SIA, siapo — siapa; inda' sia-sia (siapo-siapo) nan taoe — tiada orang jang tahoe; sia-sia nan mananjokan, katokan den ka Padang — barang siapa menanjakan, katakan saja pergi ke Padang. SIA(L) — sial (koerang lazim, lebih lazim oedi; baboeang sia — berdaboeng oedjoeng gigi sadja; aboee' sia — ramboet boedak jang baroe lanir. SIA(R) — siar; manjia — membakar, oemp.: hoetan, djerami, lalang; sia baka — membakar roemah; alalang nan tasia, sitjere' manompang mati — ki.: jang tiada berdosa atau bersalah sama-sama mendapat hoekoeman atau beroleh keroegian dengan orang jang sebenar-benarnja berdosa; poentoeeng sakare' panjia rimbo — ki.: orang seorang banjak anaknja. SIAH, tasiah — terelak, loepoet, loentjas; manjiah — mengirap, njah; siah palih — didjaoehkan Allah; perb. dengan „njah", lih. njiah. SIA', (oerang) sia` — siak; abih doebalang basia`, lih. doebalang. SIALANG — sialang, sarang labah; basialang — mengambil madoe dari sialang. SIAMANG — siamang; ba' siamang koerang kajoe — ki.: soesah hati karena ketiadaan apa² jang biasa dipakai sehari-hari, oemp.: arlodji. SIAMBE', lih. ambe`. SIAMIH — n. seb. toemboehan. SIANG I — siang, terang; basiang — meroempoet; basiang kete` — memboeang roempoet diantara padi pada pertama kalinja; basiang gadang — bersiang padi pada kedoea kalinja, waktoe padi ber'oemoer ± 3 boelan; mampasiang (manjiangi) ikan — menjisik |