TANGOEI
241
TAOEE(R) I
|
tangko` — hal orang jang bodoh, baroe diadjar; katangko'an — ketangkapan, penjakit tangkap; kain ditangko' mangko doedoee` — ki.: hal orang jang amat miskin. TANGOEI (Koto Toeo), manangooi` — menderita sendiri tentang kekoerangan oeang dll. dengan tiada meminta pertolongan kepada jang lain. TANI', lih. tane' I. TANJO — tanja; batanjo-tanjo — bertanja-tanja dengan tiada mempoenjaï maksoed; mananjokan — menanjakan; paratanjoan — pertanjaan; batanjoan — tanja bertanja diantara segala orang jang hadir; tanjo malekat maoei` — pertanjaan jang soekar, tetapi wadjib didjawab; sirieh tanjo — satoe 'ilmoe jang dapat menanjaï orang sedang tidoer; nan tjadie' tampe' batanjo — orang jang tjerdik tempat bertanjakan apa-apa; kapai tampe' batanjo, ka poelang tampe' babarito — penghoeloe atau mamak kita (laki-laki) djika kita hendak pergi kemana-mana, ialah tempat minta nasihat, dan kalau telah kembali, kepedanjalah ditjeritakan apa-apa jang didapati; maloe batanjo sase' didjalan, lih. maloe. TANOEE' — tenoek, binatang hoetan, hampir seperti badak roepanja, tetapi tiada bertjoela; ba' tjando tanoee` — ki.: sangat gemoek. TANOEENG — tenoeng; batanoeeng — menenoeng; toekang tanoeeng — penenoeng; tanoeeng-tanoeeng toendjoee` — agak-agak jang djaoeh dari betoel; kato tanoeeng — penenoengan. TANOEN — tenoen; batanoen — bertenoen; mananoen — menenoen; poetoeih tanoen — hal barang jang baroe soedah, beloem lagi dipakai; gadis; tanoen² — seb. serangga hidoep diair. TANO — soenji senjap; manano` — merenoeng, menatap. TANSA I — hal bangoen badan jang besar. TANSA II — genderang (gendang) taboet. TANSI — tangsi, pendjara; baso Malajoe tansi — bahasa Melajoe tangsi. TANTADA', tantoda', tjantjoda', toentada', toentoeda` — seb. belalang; tantada' lapa — seb. tantoda', bangoennja seperti ranting; ba' tjando tantoda' lapa — sangat koeroes. TANTADOE; bilalang tantadoe, oele' tantadoe — n. seb. belalang atau oelat jang besar (sentadoe); lih. sintadoe. TANTANG — tentang; tantang ma roemahnjo? — sebelah mana roemahnja?; satantang, tantangan — tentang; manantang — menentang (menoedjoe); pitih den nan disalangnjo batantangan djo roemahnjo — oeang saja jang dipindjamnja tjagarannja roemahnja; bakatantangan — bertentangan; tantang loeboe' lapeh toebo, tantang ikan nan ka mati — ki.: mendjawab satoe pertanjaan, hendaklah tepat dan pada tempatnja; tantang rasoee' mandjariau, tantang lae lake' ato` — oemp.: orang mendapat oepah karena soesah pajahnja dan dihoekoem sebab kesalahannja; tantang paroei' (tibo diparoei') dikampihkan, tantang mato dipitjiengkan — hal hakim atau orang jang memerintah jang tiada 'adil, karena memandang sanak atau sahabat; bakatantangan boe- |
hoee' djo sibaka — ki.: doea orang (barang) jang sedjodoh; orang soeka menolong orang lain, karena ada pertolongan jang dapat diharapnja; balaie manantang poelau — ki.: pada sebarang pekerdjaan adalah terkandoeng soeatoe maksoed; ba' manantang mato ari — bagai menentang matahari, tiada berani melawan atau mengatakan perasaan kepada orang jang berkoeasa; roegi manantang labo, djarih manantang boelieh — pada sebarang pekerdjaan haroeslah lebih dahoeloe mengeloearkan oeang akan mentjari oentoeng; orang haroes bersoesah pajah, soepaja boléh mendapat keoentoengan; bakato manantang bana — berbitjara atau bertjakap oedjoednja mentjari kebenaran. TANTI I — tanti, tampal badjoe atau tjelana dari makau (benang mas) djadi perhiasannja; lih. djoega: tampoeeng II. TANTI II — nanti; tantikan — nantikan. TANTO — n. seb. boeroeng. TANTODA', lih. tantada`. TANTOE — tentoe, njata, terang, pasti; inda' tantoe — tidak terang; inda' tantoe di ambo — tidak terang oléh saja, saja tidak tahoe; inda' nan tantoe de' (di) njo doh — ia tiada tahoe apa-apa; aloen tantoe si oepie' si boedjoengnjo — ki.: beloem ada kepoetoesan soeatoe perkara; inda' manantoe — tiada tetap; inda' batantoe — tiada ketahoean, tiada tetap; batantoe-tantoe — djelas-djelas, terang-terang; aloen bakatantoean — beloem ada kepastiannja, kenjataannja, ketentoeannja; inda' bakatantoean ketje'njo; inda' bakatantoean lake' kainnjo — tiada keroean perkatannja; tiada rapi pakaiannja; tantoei — periksa; manantoei oerang saki` — meliha (melawat) orang sakit; manantoei oetang pioetang — mendjelaskan oetang pioetang; baa inda' batantoe-tantoei ambo lai kini di mama` — mengapa mamak tidak datang-datang lagi mengetahoei sakit senang saja; aroeihlah ka koeroeih djawi ko, inda' ditantoe-tantoeinjo lai — patoetlah koeroes sapi ini sebab tidak dipeliharanja lagi; tantoekan — pastikan, toendjoekkan, terangkan, tetapkan; ilang tantoe rimbonjo, mati tantoe koeboeenjo — ki.: tentoe kepoetoesannja, tentoe alah menangnya, terang kemana perginja atau habisanja, misalnja tentang wang negeri, ada boektibocktinja oentoek apa dibelandjakan. TANTOEO (Matoer) — nénék laki-laki. TAOE — tahoe; inda' taoe manaoe — tiada tahoe sedikitpoen dalam soeatoe perkara; inda' taoe dipajah — tiada pajah-pajahnja; inda' taoe berang — tidak pernah bérang; oerang toea taoe — orang toea jang bidjaksana; bataoe-taoe siwaris — dengan tahoe waris; kataoean — kenalan, sahabat; ambo lai bakataoean djonjo — saja kenal akan dia; inda' kataoean beroebah mendjadi inda' katoean — tiada ketahoean, tiada tentoe; pangataoean — 'ilmoe; inda' katoean dibangihkannjo — tiada tentoe apa sebab ia marah; inda' taoe diampe` — ki.: amat bodoh; taoe dimasin garam, taoe dipadeh lado — ki.: tahoe akan kesoesahan hidoep; lih. katoeai. TAOEE(R) I, manaoeei — meneboes (gadai), memberi oeang kepada orang jang mendapat |