Lompat ke isi

Halaman:Kamoes Bahasa Minangkabau-Bahasa Melajoe-Riau.djvu/40

Dari Wikibasurek
↓Laman ko alah sah

BILAH

38

BINGKIH


orang, siapa laloe akan mendapat kesoesahan.

BILAH — bilah; papan doeo bilah; padang sabilah — papan doea bilah, pedang sebilah.

BILAI — samboeng; mambilai — menjamboeng, teroetama tentangan kain; senteng dibilai, singke' dioeleh (dalam pidato) — ki.: permintaan penghoeloe jang berpidato kepada penghoeloe jang didekatnja, soepaja ditambah djika ada jang keloepaan.

BILALANG — belalang; bangsanja: b. koenji', b. siminja'; aloen patjah mato bilalang, injo lah na' tidoee — beloem lagi malam (kira² poekoel 7) ia soedah hendak tidoer; diatoeebilalang oerang matonjo — matanja disihir orang, oleh karena itoe meraboen. N. B. Sepandjang persangkaan orang mata belalang tiada awas.

BILANG — bilang; mambilang — membilang; babilang — berbilang; mambilang paroentoeengan — mentjeriterakan oentoeng malang; tabilang (kabilangan), kabilangan boeroee' atau djae' atau baie' atau pandai — termasjhoer djahat atau baik atau pandai; doeo sabilangan — dikatakan tentang orang jang tiada berharga didalam negeri; (ba')boenji babilang bilih — dikatakan tentang orang membatja atau mengadji atau mendo'a amat tjepat dan lantjar; babilang dari aso, mangadji dari alih — berbilang dimoelai dari esa (satoe), kalau mengadji dimoelai dari alif, artinja tiap² pekerdjaan hendaklah menoeroet soesoennja.

BILANG² — gelang; randah bilang² disoeroei'i, tinggi kajoe aro dilangkahi — walaupoen gelang rendah, hendaklah disoeroeki dan kajoe ara jang tinggi, haroes dilangkahi, artinja walaupoen perempoean mamak kita moeda dari kita, hendaklah dipanggil amai, mintoeo, biai dan meskipoen perempoean adik kita toea dari kita, haroeslah dipanggil kau djoega.

BILAS — bilas; mambilasi — membilas, lih. djilah; perb. dengan bileh.

BILASOEI' — berang; mambilasoei` — merenta-renta, lih. basoei`.

BILAWARI — sematjam lagoe memoekoel gendang, kadang² keras, kadang² lemboet.

BILEH — bilis, bilas.

BILIE — bilai, biloer.

BILIH I — sebangsa ikan danau; babilang bilih, lih. pada bilang.

BILIH II — ketip, pitjis.

BILIE' — bilik.

BILO — bila; pabilo — apabila, bila; bilo-bilonjo sadjolah — bila sempat sadjalah, artinja tiada ditentoekan waktoenja.

BILOBO' — boenji beroek kalau ia marah; mambilobo` — marah, dikatakan djoega tentangan orang.

BILOEDOE — beledoe.

BILOEI' — menggeleding, tiada tentoe bentoeknja, oemp.: papan.

BILOEKA(R), lih. baloeka(r).

BILOELANG, toelang biloelang — sekalian matjam toelang dalam badan.

BILOELOEE' — belolok.

BILOENGKANG — belongkang.

BILOERANG — nama sematjam ajam saboeng.

BILOESOEIH, tabiloesoeih kabe'njo — hal

barang jang diikat melentjit, karena loeloes dari ikatnja.

BIMBA(R), mimba(r) — mimbar.

BIMBANG — bimbang, ragoe; ati bimbang — hati bimbang; ati djan dipabimbang — hati djangan diboeat bimbang.

BIMBIENG — pimpin; mambimbieng — memimpin; ana' dipangkoe, kamanakan dibimbieng — anak dan kemanakan kedoeanja dibela dan dipimpin kepada djalan kebaikan.

BINANTOE, minantoe — menantoe; pandang ana' tenggang binantoe — anak djangan dilebihkan dari menantoe.

BINASO — binasa; mambinaso — mendjadikan binasa, mendatangkan bahaja; mambinasokan — membinasakan, mentjelakakan; kabinasoan dipendekkan mendjadi kabinasan artinja goegoeran.

BINATANG, minatang — binatang; ana' binatang — anak koerang adjar (maki); binatang tahan paloe, manoesie tahan kieh — mengadjar (mengadjak) binatang hendaklah dipoekoel, tetapi mengadjar atau menghardik manoesia hendaklah dengan kiasan atau sindiran.

BINAWAH — binatang (memaki).

BINDALO — soesoe binatang.

BINDALOE — benaloe; oenggeh bindaloe — n. seb. oenggas ketjil; alah limau dë' bindaloe — ki.: alah orang asal oleh orang datang.

BINDATANG — binatang.

BINDJAI — nama sebangsa pohon.

BINDJE' — angkat; mambindje` — mengangkat.

BINGA(R) — pekak sedikit; mambinga — tiada mengindahkan perkataan orang.

BINGI' — dengki; itoe nan ambo bingi'kan — itoe jang saja dengkikan; bakabingi'an — berdengki-dengkian; apo nan mambingi'kan atinjo ka ambo — apa jang mendjadikan (menjebabkan) dengki hatinja kepada saja.

BINI, binji — bini; mampabini — memperisteri; mampabinikan — memperisterikan; ana' bini — anak isteri; laki bini — laki isteri.

BINGKAH — bongkah, sekeping lebar tetapi tipis; tanah bingkah — tanah bata; badannjo lah sabingkah dë' katoemboeehan — badannja mendjadi satoe (artinja rata²) kena tjatjar; gadang lah babingkah tanah — dikatakan tentang keloearga jang dahoeloe seorang penghoeloenja, sekarang telah mendjadi doea.

BINGKAI — bingkai; badannjo ba' tjando bingkai — ia sangat koeroes; ba' tanggoee' lara' djo bingkainjo — dikiaskan kepada laki isteri jang tiada pernah bertjerai sampai toea, hanja bila mati salah seorang atau kedoeanja.

BINGKALANG (Sidjoendjoeng) — djeloe-djoer pintoe kandang atau pintoe keboen (ladang).

BINGKAROEENG — bengkarocng; takoei' dioela, takadjoei' di bingkaroeeng — ki.: karena takoet kepada seorang jang memegang kekoeasaan, oleh sebab itoe takoet poela kepada anaknja atau kaoemnja.

BINGKATA' — nama seb. boeaja jang amat ganas; ana' bingkata` — anak koerang adjar.

BINGKEH — membingkas; bingkeh pasawe` — pesawat membingkas.

BINGKIH — bingkis; bingkisan — boengkoesan ketjil.