BINGKOEA'
39
BODJI'
|
BINGKOEA' — nama seb. boeroeng hantoe. BINGKOEANG — nama sebangsa toemboehan, oembinja manis; dipendekkan mendjadi bingkoe, ditinggalkan ang soepaja boenji perkataan itoe djangan mengenai orang tempat berkata. BINGKOEDOE — bengkoedoe, mengkoedoe. BINGKOEE' — bengkok; mambingkoee` — mendjadi bengkok. BINGKOEIH — koeroes kering dan kerdil. BINGOEENG — bodoh; sapi' bingoeeng — kaka'toea (perkakas). BINJI, lih. bini. BINOEANG I — nama seb. pohon. BINOEANG II, si binoeang — nama kerbau bertoeah dalam hikajat Tjindoee' Mato, kepoenjaan radja Minangkabau. BINTALA' — batas ladang; sawah bapamatang, ladang babintala` — ki.: tiap² barang atau pekerdjaan atau roendingan ada batasnja, tiada boleh disamakan atau diperhimpoenkan sadja. BINTANG I — bintang; bintang kadjoran — bintang kedjora, bintang timoer; bintang baikoee — bintang berekor; bintang-bintangan — dikatakan tentang atap jang berloebang-loebang. BINTANG II — bintang tanda setia atau djasa atau berani. BINTANGOEE(R) — bentangoer. BINTIE(L) — bintit; bintie-bintie badannjo — badannja berbintit-bintit. BINTJANG — roending; babintjang — beroending; mampabintjangkan — mempertiakapkan, membitjarakan; pabintjangan — peroendingan, pertiakapan. BINTJARO — hati (bagian peroet). BINTJANO — bentjana; mambintjanokan — membentjanakan; tabintjano — kena bentjana; sadang kasieh bintjano datang — waktoe berkasih-kasihan biasa didatangkan orang bentjana. BINTOEE(L) — bintoel; mambintoee — mendjadi bintoel. BINTOEENGAN — nama sebangsa pohon. BINTOEROEN, mintoeroen — bentoeroen. BIO-BIO — nama sebangsa beloekar. BIOEE(R) — boenting tentang binatang. BIOLA — biola. BIOPARI — biaperi; iolah biopari oerang toe — orang itoe amat pintar (tjerdik). BIRAH — birah; birah ta' baoere` — ki.: orang malas jang lebih soeka berbaring dari pada doedoek; ba' birah ditapi lasoeeng — seperti birah toemboeh ditepi lesoeng, artinja amat soeboer tentangan boedak². BIRAI — berahi; ati anda' mato birai — sangat ingin hendak mempoenjai. BIRI, babiri — menolakkan pekerdjaan sendiri kepada orang lain; menjoeroeh mengerdjakan pekerdjaan sendiri kepada orang lain; pabiri — hal orang jang perangainja seperti diatas; inda' boelieh lawan babiri — tidak ada teman tempat membagi kerdja. BIRI-BIRI I — biri-biri. BIRI-BIRI II — penjakit beri-beri. BIRIE'-BIRIE' — n. boeroeng bangsa lajang². BIRIENG I — nama sematjam ajam saboeng jang boeloenja merah kekoeningan. |
BIRIENG II — nama sematjam penjakit koelit; birieng paloeeh — betik-betik; tindawan birieng — nama sebangsa tjendawan. BIROE — biroe; biroe laoei` — biroe seperti laoet; awan biroe — awan biroe; iroe biroe — haroe-biroe, hiroe-biroe, haroe-hara. BIROEANG — beroeang. Soepaja boenjinja djangan mengenai orang tempat berkata karena soekoe kata jang kemoedian ja'ni ang, perkataan ini dioebah djadi biroengkang. Demikian djoega: mansiang djadi mansi; piliang — pili; tamiang — tami; kaloeang djadi kaloee'; bingkoeang — bingkoe; binoeang — binoe, dll. BIROEGO — beroga; ajam biroego — ajam beroga. BIROENGOEI' — rengoet; mambiroengoei` — merengoet-rengoet. BIROTO', lih. biroengoei`. BIRONJONG, lih. biroengoei` dan biroto`. BISAI — bisai. BISAN — besan; babisan — berbesan. BISANAN, toemboeeh bisanan — terbit bisoel ketjil pada tepi kelopak mata karena tiada menjampaikan pesan orang. BISIE' — bisik; babisie` — berbisik; ba' bisie' oerang Soengai Poea(r) — seperti orang Soengai Poear berbisik, ja'ni kedengaran kepada orang sebab keras soearanja; babisie' kadangaran, baimbau kalampauan — artinja perantaraan orang jang berkata dan orang jang akan mendengar amat dekat. BISO — bisa; dibiso — dihinggapi bisa; dimakan biso kawi — dimakan bisa kawi; poeti biso — perempoean jang bertoeroet-toeroet kematian soeami; nan biso tawa, nan tadjam toempoee — oetjapan orang jang memperdamaikan orang, soepaja sekalian kesalahan dan perkataan jang kasar² dihilangkan. BISOE — bisoe; basibisoe — diam sadja, tiada maoe berkata-kata; ba' sibisoe barasian — seperti orang bisoe bermimpi, demikianlah hal seorang jang tiada dapat mengatakan apa jang terasa dihatinja. BISOEE(L) — bisoel; bisoee maangkoei' nanah — bisoel bernanah; manjinggoeeng mato bisoee oerang — kiasan jang artinja amat sangat menjakiti hati orang. BISOEE', barisoee` — esok; dambisoee` — loesa; lih. isoee`. BITEH — batas; bainggo babiteh — ada watasnja, ada oekoerannja (waktoenja), tiada selaloe; bamain ko bainggo babiteh — bermain ada waktoenja, artinja tiada selaloe bermain. BITIH, betih — potong; penambah kata bilangan pada barang² jang petjak. BITJARO — bitjara; bitjaro dibadan soerang — jang membitjarakan atau mengichtiarkan hanjalah diri sendiri; gadoeeng bitjaro — kantor, balai² 'adat; abih aka boedi bitjaro — habis boedi bitjara; tjoebo batenggang babitjaro — timbang betoel². BOBO' — gemoek (tentangan moeka). BODI — nama seb. pohon; daoen bodi — gambar atau kain digoenting jang bangoennja boelat seperti daoen bodi. BODJI' — gadoek, sombong. |