KAKEH
94
KALAM III
|
KAKEH — kais, koeis; kakeh ajam — tjakar ajam; soeratannjo ba' tjando (di) kakeh ajam — toelisannja seperti tjakar ajam; mangakeh — mengais; mangakeh injo de' kasakitan — berpoesing-poesing ia kesakitan, ia menanggoeng kesakitan jang amat sangat; inda' mangakeh, inda' makan — ki.: tiada bekerdja tiada makan; mangakeh daoeioe mangko mantjoto' — ki.: bekerdja dahoeloe maka makan; kakeh gala' — tertawa amat sangat; lih. kokeh. KAKE' — nama sem. laoek-paoek; kalakoean ana' ko mangake' — kelakoean anak ini memoesing. KAKI — kaki; mangaki — mendjadi magang tiada bergadji; pajoeeng sakaki — pajoeng seboeah; kaki tangan — orang jang menolong orang lain, lagi kepertjajaan; inda' bakaki toehoee — tiada berhenti bekerdja; tjape' kaki ringan tangan — tjekatan dan soeka menolong; kaki naie' kapalo toeroen — ki.: tiada berhenti bekerdja keras oentoek nafakah; makan kaki — kena sepak; kaki (dikota) — oekoeran atap seng. KAKO — kakak; toeo pado kako, tjadie' pado mama' — melakoekan soeatoe pekerdjaan menoeroet kehendak hati sendiri dengan tiada hendak bermoepakat lebih dahoeloe dengan ninik mamak dan penghoeloe menoeroet 'adat. KAKOBEH — tabi'at, perangai, kebiasaan; bakakobeh, banja' kakobeh — bertingkah; koedo ambo bakakobeh bana — koeda saja banjak tingkahnja; manoesia bakakobeh, ikan bakakoeban — manoesia masing-masing mempoenjai tabi'at. KAKOE I — kakoe; lidahnjo kakoe — ia telah telor, karena sakit. KAKOE II — akoe; mangakoei — menanggoeng, mendjamin; diakoe adie' — diangkat mendjadi adik; pangakoean — tanggoengan; injo basikolah ateh pangakoean mama'njo — ia bersekolah (beladjar) atas tanggoengan mamaknja; ambo bakakoean roti djo Tjino — Tjina mengakoe mengadakan roti tiap-tiap hari oentoek saja. KAKOEBAN I, koekoeban — rongga batoe tempat ikan diam atau tempat boeroeng bersarang. KAKOEBAN II, lih. kakobeh. KAKOEDOEIH, koekoedai — n. seb. boeroeng. KAKOEEH, mangakoeeh — bekerdja; inda' ado nan ambo kakoeeh lai — tiada ada lagi jang akan saja kerdjakan; lih. kako'. KAKO' — pegang; mangako' — memegang, mengerdjakan, memboeat; siapo mangako' sawah toe ? — siapa mengerdjakan sawah itoe ?; lama' pangako'annjo — enak masakannja; a nan dikako'njo, maroegi samonjo — apa jang dikerdjakannja, semoeanja (me)roegi; a kako'an ang kini ? — apa pekerdjaan kamoe sekarang ? KA' — ka', kakak, boleh dipanggilkan kepada laki² dan perempoean. Di Sidjoendjoeng panggilan kepada kakak perempoean; ka' doesi ja'ni kependekan kaka' padoesi; ka' angah — kak tengah; ka' toeo — kak toea; ka' oetieh — kakak jang poetih; ka' kantjie, ka' baroee' — sang kantjil, sang beroek. |
KALA — kada; mangala sambajang — meninggalkan (tiada) sembahjang satoe atau beberapa waktoe; mambaie kala — sembahjang jang tiada dikerdjakan dahoeloe, dikerdjakan sekarang, mengerdjakan pekerdjaan jang keloepaan dahoeloe. KALA(R) I — dokoh, kaloeng; kala kambieng — kaloeng kambing; ajam toe dibari bakala — ki.: ajam itoe disembelih. KALA(R) II (Sidjoendjoeng), bakala — berkelahi. KALABANG, mangalabang — mengelepak, karena terkedjoet, oemp.: ajam. KALABOE, koelaboe — kelaboe, biroe; mangalaboe, mangoelaboe — kebiroean, mendjadi biroe. KALABOEE', sakalaboee' — keleboek. KALABOEENG, lih. kalabang. KALADAI — keledai. KALADI — keladi; ba' birah djo kaladi — sama sadja, tiada berlainan. KALAH, lih. alah I. KALAI; mangalai, mangelai — berbaring; mangalai-ngalai — berbaring-baring; takalai kapajahan — terbaring karena kepajahan. KALAI — kelahi; tjaka' kalai — kelahi; mantjari tjaka' kalai — mentjari perkelahian. KALAIE(R) — sem. anjaman tikar atau tenoenan kain; mangalaie — menganjam demikian. KALAJAU I — sematjam toemboehan jang hidoep dalam paja. KALAJAU II, mangalajau — mengatjau loempoer akan memboeangkan batoe-batoennja. KALAKA(R) — bitjara; abih tenggang djo kalaka(r) — habis 'akal dengan bitjara. KALAKATAI — seb. akar, boeahnja bermiang, menggatal. KALAKATAU — seb. boeroeng lajang² (v.d.T.). KALAKATI I — koentji² pangkal toelang rahang. KALAKATI II — kelekatoe; kalakati (ma)mandje' paran, sabaloen mati aloen djaran — sebeloem mati beloem djera, dikatakan tentang anak jang ta' maoe dilarang, oemp.: memandjat-mandjat. KALAKATOE — kelekatoe. KALAKE' KANDJI, lih kalikikandji. KALA' — kelak; akie kala'njo — achirnja, achir kelaknja. KALALASO, batang kalalaso, batang kalaso, tangkalaso — n. seb. tjetjak atau bengkarong, hidoep diatas daoen kajoe atau dipohon kajoe (kameleon Holl.). KALALATOE — kelekatoe. KALALAWA(R) — kelelawar, kelawar; nama kartoe: ,,klaver. KALALOJANG, lih. kalojang. KALAM I — kalam; kalam saga — kalam segar; kalam basi — kalam besi, pena. KALAM II — perkataan; bapandjang kalam — berpandjang kalam (perkataan). KALAM III — sebangsa pasir hitam, biasa terdapat bertjampoer dengan emas jang ditimbang; batintieng baboeang, (baamboeih) kalam — kalam jang mentjampoer dalam emas ditinting dan diemboes, soepaja tertjampak, djadi tinggal emas bersih sadja, artinja di- |