Lompat ke isi

Halaman:Pegangan Penghulu, Bundo Kanduang, dan Pidato Alua Pasambahan Adat di Minangkabau.pdf/128

Dari Wikibasurek
↓Laman ko alah sah

Bab VII
Pembagian Wanita
Menurut Adat Minangkabau

Mengingat pentingnya peranan yang dipegang oleh wanita di dalam dan di luar rumah tangga, maka menurut adat Minangkabau wanita dapat digolongkan ke dalam tiga macam.

Kalau syarak mangato adat mamakai, maka syarak mengatakan wanita itu tiang nagari atau negara; bilamana baik wanita, baik nagari atau negara; dan jika rusak wanita, rusaklah nagari atau negara. Maka secara tajam adat membedakan tiga golongan wanita tersebut, yakni:

a. banamo simarewan,

b. banamo mambang tali awan,

C.banamo parampuan.

1. Simarewan

Oleh adat ialah: Bapaham bagi gatah caia, iko elok etan katuju, bak cando pimpiang dilereang, nan bak santano pucuak aru, kamano angin inyo kakiun, alun dijujainyo lah galak, alun diimbau inyolah datang, nan bak balam talampau jinak, sifat bak lipeh tapanggang, umpamo caciang kapanasan. Nan pancaliak bayang-bayang, nan panagak di tapi labuah, lain geleang panokok, asiang kucundang sapih. Tagisia labiah bak kanai, tasingguang, labiah bak jadi.

Kok tumbuah baguah jo laki-laki, banyak galak dari kecek, banyak kucikak jo kucindan, malu jo sopan tak bapakai, erang jo gendeang tak baguno. Bak umpamo katidiang tangga bingkai bak ibarat payuang tabukak kasau. Elok baso tak manantu, kecek bak caro mambaka bulua, suko bakato-kato

cabuah, namakai sifat sio-sio, tabiat caba dipakaian, duduak jo tagak tak nan

104