Lompat ke isi

Halaman:Pegangan Penghulu, Bundo Kanduang, dan Pidato Alua Pasambahan Adat di Minangkabau.pdf/14

Dari Wikibasurek
↓Laman ko alah sah

Di dalamnyo luak nan Tigo, luak Agam jo Limo Puluah, sarato luak Tanah Data, di dalamnyo raniau jo pasisiseh, disabuik panjang bakaratan, gadang nan bakabungan, laweh nan basibiran, nan jauah mancari suku, jikok dakek mancari indu, jauah cinto man cinto, jikok dakek jalang-manjalang. Mamakai duo kalarasan, lareh Bodi Caniago, duo lareh Koto Peliang, disabuik bajanjang naiak batanggo turun, ibarat tangan suok jo tangan kida, bacarai-carai tak bapisah, bapisah-pisah tak baragiah, ibarat kuku dengan dagiang, samo mamegang kato pusako. Nan disabuik di dalam adat: Kato Pusako di Bodi Caniago, putuih rundiang disakato, rancaknyo rundiang dipakati, latakkan suatu di tampeknyo dimakan aluah dengan patuik di dalam cupak dengan gantang, dikanduang adat jo limbago, tuah tanyato dek sapakat, cilako iyo dek basilang, kato pusako dalam koto Peliang, nan babarih nan bapahek, nan baukuah nan bakalubuang curiang barih buliah diliek, cupak panuah gantang babubuang, cupak tak buliah dilabihi, gantang tak dapek dikurangi, bariah tak bulih dilampawi.

Adat dialam Minangkabua, adat basandi syarak-syarak basandi Kitabullah, syarak mangato adat mamakai. Gantang di Bodi Caniago, cupak dijadikan kasukatan, adat mamakai syarak mangato, ujuik satu balain jalan. Simuncak mati tarambau, kaladang mambao ladiang, lukolah pao kanduonyo. Adat jo syarak di Minangkabau, ibarah auah dengan tabiang, sanda-manyanda kaduonyo.

Adat nan kewi di Minangkabau mamegang naraco jo katian, iyolah penghulu-penghulu di nagari, nan disabuik niniak-mamak pemangku adat, saratk manti jo dubalang.

Syarak nan lazim di Minangkabau, nan mamegang Kitabullah dengan sunnah, iyolah alim jo ulama, suluah bendang adat limbago, tahu di hala dengan haram, tahu disunat jo paradu, sarato sah dengan bala, tampek batanyo di nagari, syarak mangato di ulama, penghulu nan hutang mamakaikan, undang nan tatap dijalankan iyo dipegang Pamarentah. Tali nan tigo sapilinan, tungku nan tigo sajarangan. Adat nan kewi, syarak nan lazim, undang nan balukih.

Panghulu-panghulu di Minangkabua, manuruik warih, nan bajawek, sara to pusako nan batoloang. Kayu gadang di tangah koto, nan bapucuak sabana bulek, nan baurek sabana tunggang, batang gadang dahannyo kuek, daun rimbun buahnyo labek. Batang gadang tampek basanda, urek bakeh baselo, dahan kuek tampek bagantuang, buah labek buliah dimakan, daun rimbun tampek balinduang, tampek

4