Lompat ke isi

Kaba Rambun Pamenan

Dari Wikibasurek
Kaba Rambun Pamenan
2799Kaba Rambun Pamenan
[ 1 ]

Kaba

Rambun Pamenan

DIKARANG OLEH:

SUTAN MANGKUDUN

dan

ILJAS SUTAN PANGADUAN

PAKAN SINAJAN

BUKITTINGGI

HAK MILIK PENERBIT:

C.V. ,,TSAMARATULICHWAN" BUKITTINGGI.

[ 2 ]Halaman:Kaba Rambun Pamenan.pdf/2 [ 3 ]Halaman:Kaba Rambun Pamenan.pdf/3 [ 4 ]

KABA

Rambun Pamenan

INILAH SATU KABA JANG SUDAH LAMA TERKE-
NAL DIALAM MINANGKABAU BANJAK TAM-
SIL DAN NASEHAT KEPADA SEGALA
PEMBATJA LAGI MENARIK HATI.
— o —


Dikarang oleh :
SUTAN MANGKUDUN
dan
ILJAS SUTAN PANGADUAN
Pakan Sinajan — Bukittinggi


Disadur oleh : DJ. M. ST. PERPATIH.


————— ISI BUKU —————

Templat:Col-begin

Templat:Col-3

Bab:
 I.
 II.

 III.

 IV.

 V.

 VI.

 VII.

 VIII.

Templat:Col-3

lsinjo:
Puti Linduapg Bulan dilarikan.
Alang Bangkeh mambawo pasan.
Rambun Pamenen mantjari
mandehnjo.
Rambun Pamenan mandapek
Tungkek Wasiat.
Rambun Pamenan manudju
nagari Tjamin Taruih.
Budjang Rimbo mambonuah
Radjo Hangok Garang.
Rambun Pamenan batamu
djo mandeh kanduangnjo.
Rambun Pamenan babaliak
pulang kanagari Kampuang Dalem.

Templat:Col-3

Halaman:
 1 — 7
 8 — 22

 23 — 28

 29 — 35

 36 — 43

 44 — 53

 54 — 61

 62 — 72.

Templat:Col-end
[ 5 ]

I. PUTI LINDUANG BULAN DILARIKAN.

Kait bakait rotan sago
takait di aka baba,
Tibo dilangit tabarito
djatuah ka bumi djadi kaba.
Tambilang dirumpun langsek
tasisiah diruang lantai,
Dibilang sado nan dapek
nan tingga untuak nan pandai..
Banda urang hambo bandakan
padi barapak dipamatang
disawok djo daun djarami,
Kaba dahulu kami kabakan
antah talabiah antah takurang
bakaba pa rintang2 bati.
Si Abu bakabau banjak
gubalo di Tandjuang Medan,
Barilah ma'af banjakk2
tjarito lamo kami uraikan.

Tarakalo maso dahulunjo siapokoh urang nan tasabuik nan tatjelak tampak djauah tabarombong nampak hampia baruwah kaluaran urang kayo suko dimakan muluik manih kutjindan murah baso elok rupapun baiak awak nan Radjo dalam nagari nan diranah di Kampuang Dalam dibilalang nan lijuak2 disikaduduk nan baselo disanan malah kampuangnjo ijolah angku Datuk Tumannguang duo djo Puti Linduang Bulan. Anaknjo [ 6 ]baduo badunsanak anak nan bagai anak balam sikua djantan sikua batino nan gadang si Rono Pinang ketek Rambun Pamenan. Sadang dek si Rono Pinang kiro2 baumua tigo tahun dek urang Rambun Pamean tahu manungkuik injo baru kiro2 baumua duo bulan dek lamo bakalamono Allah Ta'ala manggarakkan alah sakit Datuak Tumangguang alah sahari injo sakit tjukuiklah pulo tigo bari rasuah urang kasadonjo manangih Puri Linduang Bulan manangih pulo si Rono Pinang dek malihek sakit baliau sakit bayambah ladjaik djuo. Sanan bakato Datuak Tumangguang: Adiak kanduang si Linduang Bulan sakit nangko batambah sangaik raso ka putuih jawo badan tidak tatangguang doh rasonjo.

Mandjawab Puri Linduang Bulan kapado anak kanduangnjo nan banamo si Rono Pinang: Anak kamari den katokan: dihimbau sadang bapantun :

Sakin ketek pandabiah pikau
pikau masuak kadalam buluah,
Gadih ketek lihek bapak kau
panjakit bak raso ka mambunuah.

Kununlah si Rono Pinang baru mandanga kato mandeh sangaik takadjuik dalam hati alah dihampiri bapak kanduang alah tahu urang sanagari banjaklah dukun nan maubek nan didalam kampuang nantun namun sakit batambah djuo.

Dek hatta Takdir Allah djandji sampai adjal bapulang alah mangkat. Datuak Tumangguang bapulang karahmatullah hiru biru ditangah rumah manangih si Linduang Bulan bunji ratok ba buah2 bunji tangih maisak2 "O, tuan Datuak Tumangguang anak kito kan [ 7 ]ketek baru tagamang injo pan tingga nantikan bia injo gadang sampai hati tuan maninggakan". Banduanglah ratok maso itu tagampa urang dalam nagari babondong urang kasanan ijo mandjanguak Radjo nanton.

Urang lah rapek kasadonjo dikali malah pakuburan dimakamkan Datuak Tumangguang kadjirek bagamba urang dibilalang nan lijuak2 alah sudah kubua takali djenazah dihosong banjo lai kadjirek bagamba urang dimakamkan Datuak Tumangguang alah lakek tirai langit2 manuruik adat Radjo mati tidaklah tingga sado itu urang babaliak hanjo lai. Alah sahari duo bari alah tjukuik tudjuah hari ijo baliau dimakamkan urang batahlil banjo lai dibantai kabau sikua dipanggia Imam dẹngan Chatib balek lah badir tangah rumah. Alah sudah minum dengan makan lalu mando'a hanjo lai urang ngaminkan samuanjo alah sudah pulo sado itu urang mamintak pulang banjo lai ijo kacumah masiang² kiro sapakan antaronjo ajia mato balunlah kariang sadang barusuah2 bati duduak tamanuang2 sadjo.

Kaba baraliah banjo lai sungguh baraliah sanan djuo ijolah pado suatu nagari banamo nagari Tjamin

Taruih Radjo banamo Hangek Garang bagala Radjo Aniajo mantjantjang tidak mahampeh mambunuh tidak mambangun bahutang pantang mambajia salah saketek dihukum pancjuang. Sadang dek Radjo Aniajo sadjak ketek balun babini injo manjari urang nan rantjak tidaklah ado ka djuduhjo alab sabulan lamo bapikia rakana didalam hati adolah urang nan tasabuik rantjak njo bukan alang2 tidaklah ado ka tandingannjo anak rang tanah Kampuang Dalam banamo Puti Linduang Bulan hambo alah mandapek kaba bahaso suaminjo alah [ 8 ]

Anak rang Koto Hilalang
handak lalu ka Tigo Baleh,
Lakehlah ba'a bujuang gadang
tutuikkan djuo malu mandeh.

Alah sudah anak disusukan lalu turun kahalaman sanan manggamang si Rono Pinang alah naik si Linduang Bulan samo djo Radio Aniajo ijo ka ateh buruang Bolan alah tabang injo batigo tabang manjisi2 awan habih hari babilang pakan habih pakan babilang bulan alah sabulan lamonjo tabang alah tibo di kampuang nantun ijo nagari Tjamin Taruih diturnkan si Linduang Bulan dibawonjo naik ka ateh andjuang dilatakkan kadalam katanda katjo dipudjuak siang djo malam injo nan tidak namuah kawin habih hari baganti hari habih baganti pakan baganti bulan habih bulan baganti tahun alah limo talon lamo mambudjuak injo tidak mamuah kawin djuo alah bangih Radjo Aniajo bakato sambia mambangih "Manolah Puti Linduang Bulan kok indajk namuah djuo adiak kawin dimasuakkan ka dalam pandjaro tngguangkan 'azab salamonjo".

Sadang dek Radjo Aniajo dinagari Tjamin Taruih gilo mambudjuak Linduang Bulan injo nan tidak namuah kawin alah bangih Radjo Aniajo dihimbau Palimo Taduang dipanggia Palimo Badjau baru tibo injo manghadap sanan manitah Radjo Aniajo: Manolah Palimo Tađuang duo djo Palimo Badjau masukkan ka pandjaro Puti nangko".

Kununlah Palimo Taduang dihirik Puti Linduang Bulan dimasuakkan injo kapaseban sinan bakato Lindung Bulan: „O angku Palimo Taduang baranti ba'a kito sabanta“. Mandjawab Palimo Taduang: „Kalau ba[ 9 ]itu kato atjiak baranti malah kito dahulu". Pado sabanta itu djuo dipabuwek surek saputjuak tidaklah pandjang pakabaran dikirim kapado anak kanduang паn gadang si Rono Pinang nan ketek Rambua Pamenan kok lai sampai gadang anak kanduang lihek djuo mandeh kemari badan mandeh masuk pandjaro dilihia rantai bakaluang ditangan palanggu lakek dipinggang barantai pulo makan sadaun dengan babi sabab tak namuah dikawinijo".

Alah sudah surek dibuwek di isikan tjintjin duo bantuak dek urang si Linduang Bulan dibarikan surek ka si alang bangkeh sambia bakato masa itu: „Tolonglah antakan surek nangko katanah ka Kampuang Dalam ka bakeh anak kanduang hambo nan gadang si Rono Pinang nan ketek Rambun Pamenan”.

Dek buruang si alang bangkeh lalu diambiak malah surek digungguang dibawo tabang tabang manjisi2 awan dimano patang disanan bamalam alah tigo hari lamonjo tabang tidak tahu dihari paneh hari hudjan namun tabang tidaknjo lalai baitu satianjo alang nantun. [ 10 ]==II. ALANG BANGKEH MAMBAWO PASAN.==

Kaba baraliah banjo lai sungguh baraliah sanan djuo ijo kapado si Rono Pinang salamo paningga mandeh kanduang nasi dimakan bak raso sakam ajia diminum sambiluan mandeh kanduang takana djuo di rintang2 djuo hati diambiak kain pandukuang didukuang Rambun Pamenan dibawonjo ṭurun kahalaman. „Adiak den Rambun Pamenan adiak lakeh malah gadang kito nangko bak anak balam sikua djantan sikua batino baniniak bamamak tidak hanjolah adiak nan den harokkan".

Dek lamo bakalamoan siang djo malam dirintang djuo alah gadang Rambun Pamenan alah pandai batutua2 kiro baumua tudjuah tahun bakato Rambun Pamenan kapado atjiak kanduangnjo: Batanjo hambo pado atjiak lai djuokah kito babapak bamandeh kok lai banakan malah karano baru takana dek hambo kini".

Mandjawab si Rono Pinang : „Adiak den Rambun Pamenan kalau itu adiak tanjokan babapak bamandeh kito tidak kan kito anak jatim bapak kito kan Radjo dalam nagari bagala Datuak Tumangguang mandeh banamo Linduang Bulan alah samo hilang kaduonjo kito baduo hanjo tingga adiak kanduang lakehlah gadang ang surang nan diharokkan". Sadang dek Rambun Pamenan laloknjo diateh andjuang sadjo mandi baturab ajia bungo djiko diudji ka rantjaknjo rambuik nan katun dikaniang dikuduak kadja bakedja pipi nan bak pawuah [ 11 ]dilajang bulu mato babantuak tadji tjaliak mamuraih tangkai hati djari luruh bak duri landak muluik manih kutjindan murah.

Kununlah dek Puti Rono Pinang adiak batambah gadang djuo dari sahari ka sahari balain djuo dipandangi. Lorong kapado Rambun Pamenan sadang tidua diateh andjuang hari nan rusuah tidak manantu alah djago Rambun Pamenan dibukak kulambu katudjuahnjo lalu turun katangah rumah sambia bakato maso itu : Atjiak den si Rono Pinang atjiak kamari malah ba'a den nak barang dikatokan kok lai sampai sajang atjiak kok lai hibo dibadan denai den ka pai mamikek ka ateh bukit gunuang Lenggo nan dibawah kaju maranti salangkan dek atjiak balam karumah Puti Dajang Sudah balam timbago tigo gajo”.

Mandjawab si Rono Pinang : Adiak den Rambun Pamenan apo gunonjo dek ang balam badan ang ketek baru usah adiak ba djalan2 kok sakit pulo badan adiak rusuahlah kakak mangiroi usahlah adiak pai bapikek". Manangih Rambun Pamenan: „Kan baik Allah malah atjiak tidak ka djawuah den badjalan". Alah panek injo barangka lalu turun si Rono Pinang : ,,Adiak tingga usah diak malah disiko kalau balam mak den djapuik usah adiak manangih djuo". Badjalan si Rono Pinang dihilaakan labuah nan pandjang labuah pandjang liku batiku pudiang ameh barimba djalan dek lamo injo didjalan alah tibo malah disanan dihalaman Puti Dajahg Sudah babunji bunji2an mandariang salindik djantan mantjaretjeb tupai djandjang malanguah bantiang dikandang takadjuiklah Pati Dajang Sudah malihek injo kahalaman alah nampak si Rono Pinang lalu bakato Dajang Sudah [ 12 ]„Atjiak den Puti Rono Pinang atjiak naik malaḥ karumah itu tjibuak basuahlah kaki".

Alah naik si Rono Pinang duduk injo dikasua Manggalo basanda kabanta gadang lamo sabanta injo duduak bakato Puti Dajang Sudah: „Baa atjiak kamari bana apo makasuik nan didjalang". Mandjawab si Rono Pinang: „Adiak den Puti Dajang Sudah den disuruah adiak kanduang pai manjalang balam timbago kan baik banalah adiak salangi djuo den balam kok sukatan nak den pareh kok katidiang nak den isi asa ka buliah den menjalang". Mandjawab Puti Dajang Sudah: „Kalau balam atjiak katokan balam den balam pusako dari Niniak turun ka Mamak tidak buliah dipasalangkan kok mambali tidak dipadjuai manjewo tidak dipasewokan mamintak tidak dibarikan djiko salorong balam nantun alamat ka mari disangkanjo".

Mandanga kato dan bak kian menangih si Rono Pinang „Adiak den Puti Dajang Sudah kalau baitu kato adiak ka sansai malah si Rambun kini baitu malah dek adiak barilah djuo kahandak den mandjalang sakali nangko". Sadang dek Puti Dajang Sudah malihek si Ron Pinang manangih djatuah hibo didalam hati lalu bakato injo maso itu: „O atjiak Puti Rono Pinang usahlah manangih djuo kalau balam ka atjiak salang kok tumbuah buruak baik djikalau lapeh balam nantun atau hilang tak batantu kito badjandji kini nangko dangakan malah dek atjiak elok2.

Diganti djo pitih den tak suko diganti djo ameh tidak den namuah ka gantinjo Rambun Pamenan kalau tumbuah balam den lapeh patunangkan den dengan si Rambun Pamenan kok lai suko nan bak itu bawolah [ 13 ]balam nangko" Sadang dek si Rono Pinang asa pintak lai ka buliah kahandak lai ka balaku diruruik tjintjin didjari dilatakkan tando timba baliak dipatunangkan malah adiak kanduang dengan Puti Dajang Sudah lah sudah batimbang tando masi tahadang dek si Kumbang alah sudah minum djo makan sudah marokok makan siriah mamintak izin ka badjalan. Mandjawab Puti Dajang Sudah : „Kalau atjiak ka badjalan kini barulang djuo malah kamari".

Alah turun si Rono Pinang sarato mambawo balam dalam sangka dihilaakan labuah nan pandjang dek lamo lambek didjalan alah tibo malah dirumah ijo diranah Kampuang Dalam alah naik tjando karumah. dilihek adiak tidak ado disangkuikkan balam timbago dilihek ka ateh andjuang dibukakkan kulambu suto kulambu katudjuahnjo tampaklah adiak sadang tidua bagaluang bak kutjiang lalok ajia mato ba darai2 alah basah banta dek manangih sanan mahimbau si Rono Pinang: " Adiak kanduang djagolah ba'a kok balam alah den salangkan djan adiak barusuah hati djuo', patang badjawek dengan malam.

Namun malam samalam nantun mato nan tidak namuah lalok dipudjuak djuo adiak kanduang: „Kok dapek bana balam nangko asahlah adiak badjalan djawuah usahlah adjak djawuah pai mamikek badan ang ketek baru". Mandjawab Rambun Pamenn: „Kok pai bana den mamikek tidak ka djawuah den badjalan". Hari basarang laruik djuo hampia ka siang hanjo lai kiro2 pukua anam pagi alah sudah minum djo makan mamintak izin Ram- Templat:Left [ 14 ]bun Pamenan ka pai mamikek hanjo lai. Lalu turun ka halaman mambawo balam timbago alah tibo inju dihalaman bakato si Rono Pinang: „Adiak kanduang Rambun Pamenan kamano adiak pai badjalan tidak den suko malapehkan badan ang kan ketek baru tjubolah pikia adiak kanduang kito nangko bak anak balam sikua djantan sikua batino kok tabang injo nan djantan ba'a nan batino tingga adiak bapikia malah dahulu".

Dek lamo ba tangka2 badjalan djuo nan djadi bakato Rambun Pamenan: „Atjiak tingga malah dirumah indak lamo den badjalan". Sapaningga si Rambua Pamenan manangih si Rono Pinang malantjuikkan tangan mahampeh2kan diri ajia mato bak maniak putuih djatuah tjiek djatuah duo tiduan bakalumun dalam kulambu. Sadang dek Tambun Pamenan alah sarantang padjalanan maliek kaarimbo gadang lapeh dipadang ribo2 manampuah padang bakeh kandji alah mandaki pulo injo ijo kabukit rimbo rajo dah tiba digunuang Lenggo hsari nan sadang tangah hari sadangnjo bunta bajang2 sadang rami urang dipakan sadang langang urang dikampuang. Lamo baranti Rambun Pamenan alat disangkuikkan balam nantun basanda kabania kaju paruik alah taraso litak hawuih nan taraso pulo tidak tabado hibo bati ajia mato be darai2 ijo malah bak kato atjiak den. rambun Sadang ba rasuah2 hati bakulik si alang bangkeh mandjawab Rambun Pamenan: „Adiak deo si alang bangkeh bakulik malah sakali lai paubek paruik nan litak. Alah bakulik si alang bangkeh didjatuahkan surek saputjuak diambiak surek dek si Rambun lalu dibukak surek nantun barisi tjintjin duo bantuak.

Lalu dibatjo hanjo lai: „Kapado anak kanduang [ 15 ]hambo diranah di Kampuang Dalam nan gadang si Rono Pinang nan ketek si Rambun Pamesan kok lai gadang injo kini mandehnjo antah dimano saogaik manangguangkan parasaian dilihia rantai bakaluang ditangan palanggu lakek dipinggang barantai pulo ijo diranah Tjamin Taruih kok makan sakandang dengan babi sabab dek tidak namuah dinikahi Radjo Aniajo lah limo tabun dalam pandjaro antah lai djuo hiduik kini".

Sadang dek Rambun Pamenan alah sudah surek dibatjo di latjuik2kan badan di hampeh2kan diri ajia mato djatuah badarai manangih ba buwah2: „Atjiak den Puti Rono Pinang dahulo lai den tanjokau kato atjiak tidak bamandeh apo sabab atjiak sambunjikan".

Alah sudah injo manangih alah takana dinan bana diambiak balam timbaga babaliak pulang hanjo lai manurun tjando kabawah dek lamo lambek didjalan alah tibo di Kampuang Dalam alah tibo ditangah halaman lalu naik ka ateh rumah taruih sakali ka ateh andjuang lalu disangkuikkan malah balam dibukak kulambu rumin tidua bagaluang banjo lai alah basah banta sabuwah dek manangih takana dimandeh kanduang antah pabilo ka basuo kamano injo ka dituruik dimanokola nagari nantun kamano hambo ka badjalan sadang ma nangih2 djuo mandanguih balam timbago takadjuik si Rono Pinang mandanga buni balam timbago alah pulang malah adiak den dilihęk ka ateh andjuang dibukak kulambu rumin tabukak kulambu katudjuahnjo alah nampak Rambun Pamenan sadang manangih ma isak2 bakato si Ronoo Pinang: „Apo sabibnjo adiak menangih hantu dimano nan mangadjuik sadjak dahulu den katokan adiak nan tidak partjajo djuo kini banakan malah ka bambo [ 16 ]banakan malah pado denai"

Mandjawab Ramban Pamenan: „Atjiak den Puti Rono Pinang bukan takadjuik badan hambo tidak ado hambo batjakak dangakan malah dek atjiak hambo kan ijo pai mamikek ijo ka arah gunang Lenggo dibawah kaju maranti alah tibo adiak disanan lalu disangkuikkan malah balam. Hari nan sadang tangah hari alah taraso diparuik likak baranti hambo disanan basanda di bania kaju sadang ba rusuah2 hati bakulik si alang bangkeh mandjawab badan nan malang iko adiak kanduang si alang bangkeh bakulik malah sakali lai. MArandah injo kabawah injo hinggok dikaju nantun đidjatuahkannjo surek saputjuak alah den bukak surek nan barisi tjincjin duo bantuak iko ruponjo tjintjin nantun lalu dibatjo malah surek taruntuak ka anak den baduo urang diranah di Kampuang Dalam nan gadang si Rono Pinang nan ketek Rambun Pamenan kok lai djuo hiduik kini badan hambo dalam sangsaro nan bananno Puti Linduang Bulan lalok satampek dengan babi dilihia rantai bakaluang dipinggang palanggu lakek lah limo tahun kalamonjo baitu bana dalam surek.

„Atiak den si Rono Pinang banakan malah pado denai apo sababnjo mandeh kasanan siapo nan mandjapuik mandeh dahulu lai den tanjokan kato atjiak tidak bamandeh kini lai didalam surek kalau atjiak bunjikan buna tidak ka pai den kini dimano bana kampuang nantun tarangkan malah dek atjiak supajo nak sanang pikiran usah malah mambunji djuo”.

Mandjawab si Rono Pinang: „Kok itu adiak tanjokan dangakan malah elok2 tarakalo maso dabulunjo takalo mandeh kakian bapak kito ijolah Radjo bagala [ 17 ]Datuak Tumangguang alah sampai mangkat bapak kito alah sudah pulo mandoa kiro sabulan antaronjo datanglah Radjo mandjapuik mandeh dibawanjo mandeh djo Borak mandeh nan tidak namuah kawin dimasuakkannjo kadalam pandjaro.

Kini baitu malah dek adiak kok baitu bana isi surek usahlah adiak pai kakijan nagari mantun djawuah bana badjalan darek tidak taleso badjalan lawuik tidak buliah sariklah kapa pai kijan antah barapo tahun nangko ka sampai kok lai sampai budjang gadang buliah adiak pai kakijan lai ka sanang den malapeh tapi kok kini ang badjalan tidak suko den malapeh",

Mandjawab Rambun Pamenan: „Atjiak den si Rono Pinang kok baitu bana kato atjiak itulah kato sabananjo tapi samantang pan baitu kok ijo bana kato atjiak tjubolah pikia malah diatjiak kok surang bana den dinagari kok puti bana atjiak dikampuang kok tumbuah elok djo buruak batjakak atjiak samo gadang taupun dengan orang lain mandjadi tjatjek pado kito bakato injo pado atjiak mandeh kau dimano kini baitu kato urang nann banjak kamano badan disuruakkan tidak malu samalu itu arang tatjoreng pado kaniang".

Mandanga kato nan bak kijan manangih si Rono Pinang taruso bana dalam hati bakato sadang manangih „Adiak kanduang Rambun Pamenan den tagah tidak tatagah den suruikkan adiak tidak namuah badan iko dju nan malang djo siapo ka baijo kok tumbuah malang djo susah apo ka tenggang badan hambo kok tibo sakik djo paninng sialah ka mamintakkan ubek". Manangih manggaruang pandjang apo ka tenggang badan nan malang hari batambah laruik djuo malam badjawek dengan siang [ 18 ]kiro2 pukua anam pagi alah sudah minum djo makan bakato Rambun Pamenan: „Atjiak kanduang si Rono Pinang atjiak tingga malah dirumah rilahkan jariah pajah atjiak hambo badjalan hanjo lai kok lai untuang pambari Allah salamat sadjo padjalanan".

Mandanga kato nan bak kian manangih si Rono Pinang ma bampeh2kan diri ma latjuik2an tangan: „Adiak kanduang Rambun Pamenan tidak suko den malapeh kok tumbuah sakik badan adiak siapo urang ka manolong kok mati dirantau urang ka sansai malah badan atjiak bawo bapikia malah adiak tidak suko den malapeh. Sabagai pulo adiak kanduang adiak alah batunang ijo djo Puti Dajang Sudah tidaklah adiak mambari tahu kok tumbuah buruak djo baik mandanga injo kamudian banjak sangsaro pado adiak kito pai malah dahulo ijo karumah Dajang Sudah mamintak izin kapadonjo. Katokan malah elok2 nak sanang pulo hatinjo malapeh lagi nak tantu injo diadiak”.

Mandjawab Rambon Pamenan: Kalau baitu kato atjiak buliah den pai kakiun”. Badjalan Rambun Pamenan dihiliakan labuah nan pandjang labuah pandjang baliku2 dek lamo lambek didjalan djawuah basarang dakek djuo alah tibo tjando dibalaman ijo dihalaman Puti Dajang Sudah babunji bunji2an mandariang salindik djantan mantjaretjeh tupai djandjang malanguah bantiang dipawuran takadjuik Puri Dajang Sudah malihek urang datang sambia bakato ka si Kambang : „Adiak kanduang si Kambang Manih adiak lihek malah ka halaman." Bakato si Kambang Manih:

Tjubadak tangah halaman
ditjuluak djo ampu kaki,

[ 19 ]
Djan lamo tagak dihalaman
itu tjiboak basuahlah kaki

Mandjawab Rambun Pamenan

Bukan ka nari2 sadjo
kanari tumbuah di pamatang
disaok djo daun tapak leman,
Bukan den ka mari2 sadjo
gadang mukasuik nan didjalang
Rambun Pamenan nan dihalaman.

Mandanga kato nan bak kian bakato Puti Dajang Sudah: „Tuan kanduang Rambun Pamenan tuan naik malah karumah salah rupo dipandang urang". Mandanga kato damikian alah naik Rambun Pamenan duduak malah dikasua Manggalo basanda dibanta gadang kipeh basabuang kiri kanan siriah talatak dek si Kambang alah dimakan siriah sakapua digiliang rokok sabatang tidak lamo antaronjo talatak nasi dek si Kambang sambah tibo banjo lai: „O tuan makanlah makan kamari sekali nangko". Mandjawab Rambun Pamenan: ,,Adiak kanduang si Kambang Manih ijo bana bak pantun urang:

Padi sidjirak djiro djintan
padi sipuluik dari ladang,
Nasi basanduak balatakkan
awak bapantang maken surang.

Mandjawab Puti Dajang Sudah : „Tuan kanduang Ramban Pamenan dangakan malah dek tuan;

Padi sidjirak djiro djintan
sipuluik nan linduang daun,
Nasi basanduak balatakkan
djo sia tuan ka sadaun.

[ 20 ],,Tuan makan malah dahulu kok umua lai samo pandjang kudian kito makan sadaun". Mandanga kato nan bak kian galak tasanjum Rambua Pamenan nasi disanduak hanjo lai alah sabab injo makan alah sudah mambasuah tangan lalu marokok makan siriah tidak lamo antagonjo dimintak izin ka badjalan: „Adiak bari maaf banjak hambo badjalan hanjo lai kok lai umua ko pandjang kudian kito batamu djuo". Takadjaik Puti Dajang Sudab. Tuan kanduang Rambun Pamenan kamano tuan ka badjalan apo bana nan tuan rusuahkan atteh perak banjak dikito sabagai pulo tuan kanduang kito kan baru batunangan". Manangih Puti Dajang Sudah manangib sambia bapantun:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Nak duo pantun sairiang:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

„Bapak tidak mandehpun tidak awak sutang tungga babeliang sakit kamano dihimbaukan sabagai pulo tuan kanduang:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104'). [ 21 ]Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Nak duo pantun sairiang:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Kok djadi tuan badjalan samo hilang kito baduo hambo nan djangan tuan tinggakan". Mandjawab Rambun Pameran: „Adiak den Puti Dajang Sudah adiak cubo malah bapikia itu djawuahjo kampaang urang antah satahun duo tahun padjalanan antah babaliak antah tidak adiak tingga malah dirumah usahlah adiak barusaah hati ijo bana bak pantun urang:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Nak duo pantun sailang:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104'). [ 22 ]Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Dangakan sabuwah lai:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Alah badjalan Rambun Pamenan alah saraarang padjalamun manangin Puti Dajang Sudah: Tuan babaliak malah dahulu", Alah tagak Rambun Pamenan lalu bakaro maso itu: „Adiak kanduang si Dajang Sudah dangakan malah den katokan:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Mandjawab Puti Dajang Sudah dangakan pulo den kutokan: [ 23 ]Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Bakato Rambun Pamenan: „Adiak tingga malah dahulu", lalu badjalan Rambun Pamenan dek lamo lambek didjalan alah tibo di Kampuang Dalam ijolah Puti Rona Pinang sadang manangih didapati ijo didalam kulambu rumin baru tibo Rambun Pamenan lalu bakato injo sekali: „Atjiak dean Puti Rona Pinang rilahkan sadjo djatiah pujah atjjak hambo badjalan baajo lai”.

Alah badjalan Rambun Pemenan alab sarantang padjalanan mahimbau si Rono Pinang: Adiak kanduang babaliak malah tidak suko den malapeh rantau djawuah nan ka didjalang sabagai pulo adiak kanduang kok tumbuah malang djo maro kok djampang sakit badan adiak sikit kamano mintak ubek litak kamano mintak nasi kok sansaro sakit dirumah buliah den mintaktan ubek".

Babalik Rambun Pamenang alah tibo ditangah halaman lalu bakato maso itu: „O atjiak si Rono Pinang kini baitu malah dek awak atjiak ragah den pai djuo itu ruponjo parasaian mandeh kanduang dalam pandjaro djiko salorong badan hambo nak hambo bari malah batando". Sadang dek Rambun Pamenan diambiak awua sabatang ditanamkan dipalambahan bakato injo sekali; ,,Atjiak tingga malah dirumah kok njampang lajua awua nagko alah sakit malah badan adiak atjiak do'akan [ 24 ]pado Allah kini tingga atjiak dahulu". Lalu badjalan Rambun Pamenan manangih si Rono Pinang ma latjuik2kan badan mahampeh2kan diri manangih şambia bapantun adiak kanduang Ramban Pamenan :

Apokoh nan marao-rao
ajia gadang di Palupuah,
Apolah iko nan mambawo2
hari sanang diparosuah.

Alah naik malah karumah si Rono Pinang lalu tidua bagaluang dalam kulambu. [ 25 ]

III. RAMBUN PAMENAN MANTJARI MANDEHNJO.

Alah badjalan si Rambun Pamenan dihiliakan labuah nan pandjang hati basarang tinggi djuo. Dek lamo lambek di djalan lapeh dipadang ribo2 manampuah mandaki ka rimbo gadang kamano kareh dibawo untuang. Hari badarok patang djuo patang badjawek dengan malam lalok didalam rimbo gadang namun sa malam2 nantun sapitjiang tidak talalokkan dek dingin tidak tatanggungkan ajia mato djatuah badarai. Hari lah siang pulo lai badjalan Rambun Pamenan habih hari babilang pakan habih pakan babilang bulan habih bulan babilang tahun lah duo tahun didalam rimbo tak tantu nagari ka dituruik badan lah gadang dalam rimbo basuwo bukit alah didaki basuwo lurah dituruni dimano patang sanan baranti malam basalimuik ambun siang ditimpo paneh alah tigo tahun kalamonjo ijo bana bak pantun orang:

Mangkareh dipuntjak gunuang
dibaliak batang nalo nali,
Kamano kareh dibawo untuang
kabarang tampek maknjo pai

Adolah pado suatu malam sadangnjo laruik tangah malam ijo didalam rimbo rajo nantun Allahu Rabbi rusuah hati hudjan labek tidak tabado sanan manangih Rambun Pamenan takana dikato atjiak dahulu saketek tidak nan barubah ijo nan sarik pai marantau. [ 26 ]Hari badarok siang djuo alah bakukuak ajam rimbo alah siang ruponjo hari sadang dek Rambun Pamenan rasonjo badan hampia sakit basanda dikaju gadang ka badjalan tidak takawo badan sakit kapalo paniang sanan manangih ba hibo2 bapantun ba buwah2:

Kudo malompek batu balah
tibo dilurah pandakian,
Tidak diduo kahandak Allah
untuang lah sudah djo bagian.
Matilah urang dalam samak
mati mamakan urek kaju,
Dagang nan tidak badunsanak
sakit basanda dibania kaju.

Bunji pantun ba buwah2 ajia mato djatuah badarai2 ::Pindjahit Tjino didjahirkan

Pandjabit kain salah banang,
Kini lah baru den ijokan
pitaruah atjiak den Rono Pinang:
Marijam ditapi lawuik
babuni pukua sambilan,
Anak dagang mati tatungkuik
hudjan dilangit mamandikan.
Dilandai madang ambalau
silangi ka dilandaikan
dilandai didaun kaju,
Kok mati budjang dirantau
hudjan dilangit mamandikan
didjanguak si langau bidjau.
Sikudjua rijuang djo pipit
tabang djo anak rijuang lampai, [ 27 ]

Kok runtuah tabiang djo bukit
panimbun maik dagang sansai.

Bapantun sambia manangih sakit batambah ladjaik djuo rasokan putuih njawo badan.

Kaba baraliah hanjo lai aliahnjo kapado si Rono Pinang dek lamo lambek nan bak kian alahnjo tahu dinan bana manangih sadang dipintu sabab malihek awua lah lajua: "Manuruik sapandjang pitaruah adiak alah sakit malah adiak kanduang dimanokoo rimbo nan lah busuak lurah dimano nan lah kanjang", sadjak dahulu den katokan adiak kanduang tidak patjajo:

Hilangkan djuolah banda den
disakeh padi tigo tangkai,
Tidakkan djuolah kato den
Kok tidak mati badan marasai.

Kok santano sakit dirumah badan den ubek den tawari den tjarikan dukun pandai ubek bilang adiak siapo ka mantjari luluih siapo ka manjilam kito baduo badunsanak ba buwah2 bunji ratok:

Dari subaliak ka subalah
diķiļi lai tapi kain
badjahit tantang kapalonjo,
Sudahlah untuang Takdir Allah
dirantang bana djo nan lain
adiak kanduang takana djuo.

Paranglah urang di Lampisang
urang mamasang dari lawuik,
Sajang diadiak djolong gadang
habih dagiang tulang diruruik.

Koto Sariak balai Raba'a
djatual salodang sikironjo,

[ 28 ]

Kato adiak tidak ka ba'a
kato ranuang mularaik djuo.

Alah sudah injo manangih bapikia si Rono Pinang kok sakit bana adiak kanduang siapo den saruah ka mantjari lalu diambiak malah balam bakato Puri Rono Pinang: „Adiak den balam Timbago pai malah kini djuo tuan ang alah sakit bana antah dimano injo kini kok tai busuwo tuan ang kok sakit ubek malah bawolah injo babaliak pulang katokan pasan dari atjiak usahlah hati dipaturuikkan”.

Alab dibangkuihkan malah ubek sarato nasi nan sakapa langkok djo talua nan sabuah: „Kalau batamu Rambun Pamenan suruah makan nasi djo talua tigo tahun tahinda lapa", alah digungguang malah bungkusan tabanglah balam Timbago tabang ma njisi2 awan puweh malajang injo malajok banjaklah lurah tadjalani banjaklah bukit nan talihek tadak bawsuwo na ditjari alah satahun lamonjo tabang banjaklah rimbo nan tatampuah tidak basuwo Rambun Pamenan tigo bulan lamo mantjari alah tadjalani rimbo kasadonjo.

Adolah pada suatu hari alah panek balam Timbago hinggok injo dikaju gadang ijo batang kaju baringin mandanguang silangau hidjau maliek balam kabawah apolah garan nan mati dibawah antah harimau nan lah mati dilihek ka bawah njaro2 sanan lah tampak Rambun Pamenan sadangnjo pingsan maso itu sangaik sakit malah kironjo tidak ado batutua lai basanda sadjo dibania kaju hangoknjo lai man dateh2 djuo. Lalu dilakekkan maliah ubek disintuah djo lidih gilo diminumkan ajia saraguak sakadjaik Rambun Pamenan alah pandai injo mangaarakkan mato maliek injo hilia mudiak tidak ado [ 29 ]urang nan tampak salain dari balam Timbago manangih Rambun Pamenan: „Adiak kanduang badan diro apo sabab datang kamari djo sia atjiak ditinggakan hilang surang hilang baduo kkini baitu malab diadiak babaliak pulang malah adian".

Mandjawab balam Timbago: „Tuan katjiak djanjo hambo makanlah nasi nan sakapa sarato talua nan sabuah nak kuat Tuan badjalan kok sanoai tamakan habih tigo tahun tahinda lapa". Alah dimakan nasi nan sarato talua nan sabuah alah sehat Rambun Pamenan adapun pitaruab atjiak kanduang kok sampai tuan katjiak sehat kito babalik malah pulang".

Mandjawab Rambun Pamenan: „Adiak kanduang badan diri banakan malah padi atjiak namun hambo la pulang balun kok tidak tabawo mandeh kanduang tidak den namuah babaliak pulang", manangih Rambun Paneman manangih sambia bapantun:

Patjan tjawan ditimpo tjawan
parjah ditimpo ramo2,
Hilang njawo baganti badan
mandeh kanduang ditjari djuo.
Djiko bak nangko djinih pandan
tumbuhlah bamban dalam samak,
Djiko bak nangko djinih parasaian
tadjaadjak kampuang lai tidak.
Ramita paken Pasa Saripan
rami dek anak Kurai Tadji,
Djiko bak nangko parasaian
tabuwang badan dari nagari.
Baralek urang ateh biduak.
anak Radjo makan didulang.

[ 30 ]

Kalau bak nangko sakit hiduik
lareklah badan dirantau urang.

Satu Solok duo Salajo
kampuang badjorok djo tapijan,
Kok elok bana kahandak kito
untuang lah sudah djo bagian.

„Adiak kanduang balam Timbago adiak babaliak malah pulang tagamang atjiak lamo tingga". Alab panek tangka batangka tabanglah balam Timbago, babaliak pulang hanjo lai tabang ma njisi2 awan alah sabulan lamonjo tabang alah tibo malah di Kampuang Dalam hinggok injo diateh andjuang batamu dengan si Rono Pinang dibanakan parasaian tuan katjiak: „Ijo sakit injo dahalu tapi kini alah sehat lai bapasan pado atjiak mintakkan sadjo do'a salamat supajo lakeh babalik pulang". dilihek awan dipalambahan alah tampak daunnjo mudo sanang saketek paratian.

Lorong kapado Dajang sudah salamo Rambun Pamenan badjalan makan tidak minumpun tidak rintang manangih siang malam tingga djangek pemaluik tulang lalok baguluang dalam kulambu. [ 31 ]Halaman:Kaba Rambun Pamenan.pdf/31 [ 32 ]tjukuik katigo injo laħ kanjang bakato niniak rang paladang: "O bujuang nan djolong datang damano bana dusun nagari kamano bana ka badjalan nagari mano ka dituruik katokan malan pado hambo banakan malah djaleh2".

Mandjawab Rambun Pampenan : "O niniak urang paladang dangakan malah dek miniak hambo uraikan mukasuik hambo handak kanagari Tjamin Taruih parentah Radjo Hangek Gurang nan bagala Radjo Aniajo kakian mukasuik hambo kok dusun hambo niniak tanjokan tidak tantu lai dihambo badan lah gadang dalam rimbo". Alah panek injo ba bintjang2 rintang mangecek2 djuo hari lah siang hanjo lai dimintak izio pado niniak lalu bakato hanjo lai: „Manolah niniak kanduang banho mamintak bambo pado miniak rilahkan nasi nan sakapa rilahkan ajia nan saraguak hambo badjalan hanjo lai niniak lapeh djo hati sutji ijo bana bak pantun urang:

{poem}Anak arng dari Banuhampu kapakan lalu ka Surian Badan kito sarik batamu rilahkan sadjo nan tamakan.</poem>

Mandanga pabtun si Rambun manangih niniak rang paladang: „Kito disiko malah diam barang nan dapek kito makan nan tidak samo kito tjari hibo bana den dibadan ang awak lai mudo ketek baru rantau djawuah ka didjalang". Manjawab Rambun Pamenan: „Bari maaf hambo banjak2”, lalu didjawek malah salam. ,,Kok salamaik badan hambo tjari niniak kudian”, sanan badjalan Rambun Pamenan.

Alah sarantang padjalanan mahimbau niniak rang [ 33 ]paladang: „Bujuang babaliak malah dahulu bujuang kan ka badjalan djawuah kalau dilapeh bana djo pitih pitih tidak ado dalam puro kini baitu malah dek ang tando salamaik putiah hati hambo bari tungkek sabuah tungkek banamo Manau Sonsang. Kamano bajuang ka badjalan bawo djuo tungkek sangko nak den katokan malah chasiatnjo:

„Kok basuo musuah ditimbo atau Djin dengan manusia walaupun gadjah djo harimau tjukuik djo ula dengan taduang Tuhan Allah kok lai manolong kami bajang2njo mati djuo. Badjalanlah bujuang kini nangko sukolah hati ninjak malapeh”.

Badjalan Rambun Pamenan habih hari babilang pakan habih pakan babilang bulan bawuso bukit alah didaki basuwo lurah alah dituruni dek lamo lambek didjalan satahun pulo kalamonjo tak tantu nagari kadituruik djalan sabuah tampek lalua alah ditampuah jalan nantun alah tibo di tangah2 disangko buliah lalu kironjo kaju mampak mambalintang dilihek bana hampia2 ijo lah tampak nago gadang bukannjo kaju malah kironjo tidak taleso kasubarang. Baranti Rambun Pamenan lah sabanca injo duduak ditumpun kaja ajia mato giriang gumiriang: "Kalau bak nangko parasaian tidak barani mandeh kanduang alah tuo badan dirimbo basakit bana reso lalu".

Sadang ma nangih2 djuo alah takana dinan bana takana tungkek ditangan ditjinto ninak rang paladang alah takana chasiatnjo lalu diambiak malah tongkek dilatjuik malah nago nantun kanai dek bajang2 tungkek alah djatuah nago gadang. Malihek Rambun Pamenan [ 34 ]dirantang kapalo nago anak garudo nan diateh kaju hampia dimakan nago gadang.

Dilihek nago alah mati didaki malah nago gadang tijok didaki djatuah djuo tidaklah sampai kasubalik babaliak Rambun Pamenan basanda kabatang kaju sadangkan diateh kaju nantun anak garudo sadang manangih lamo sabanta antaronjo hari lah badarok patang djuo.

Alah pulang bapak garudo sarato dengan mandeh kanduangnjo didapati anak sadang manangih ijo manangih kaduanjo bakato anak garudo: „O bapak kanduang hambo hampia kito tidak basuo tjamiah dimakan nago gadang lihek dek bapak itu bangkainjo taguliang sadjo dibawah ijo dibawab tampek kito nangko. Kini baitu malah dek bapak untuang kami balun ka mati alah datang manusia mambawo tungkek sabuah. Rantjak tubuahnjo bakan kapalang badannjo mudo ketek baru diltjuiknjo ngo nantun alah djatuah nago kabawah didakinjo bangkai nago tijok didaki djatuah djuo tidak jadi injo badjalan kok buliah pintak pado bapak baleh djuolah guno urang nantun kabatang rampek injo pai tolong baa bapak hantarkan dek mandeh baitu pulo bambo mangaku injo dunsanak tidak tabaleh doh gunonjo".

Mandjawab garuda gadang: „Kalau baitu kato anak dimano anak urang nantun nak den lihek bana ruponjo". Bakato anak garado: „0 bapak kanduang dek hambo kok itu bapak tanjokan injo dibawah tampek kito sadang lalok injo kini sadang ba rasuah2 bati". Alah tabang garuko gadang lalu hinggok injo dibawab didapati si Rambun sadang lalok bakato garudo gadang: "O bujuang djagolah baa". Takadjuik Rambun Pamenan lah disirahkan malah mato malihek injo kahadapan [ 35 ]lah tampak garudo gadang lalu bakato maso itu: „O niniak garudo gadang niniak makanlah badan hambo ka pai djalan tak tantu ka suruik djalan la kalam dusun nagari tidak tantu makan djuolah bambo dek niniak". ajia mito djatuah badarai.

Mandjawab garuda gadang: „Tidak rang mudo ka tamakan guno baik tabaleh balun kini baitu malah dek rang mudo bari baa tanjo niniak kamano budjang marantau kamano budjang ka badjalan nak tantu niniak mamikiri".

Mandjawab Rambun Pamenan: „Kok itu niniak tanjokan mukasuik hambo handak badjalan kanagari Tjamin Taruih parentah Radjo Hangek Garang bagala Radjo Aninjo kakian mukasuik bambo antah pabilo lai ka sampai". Bakato garudo gadang: „Kalau baitu mukasuik bujuang djawuah bana nagari nantun sapandjang pikiran niniak kalau babini bujang kini bini anak baranak sudah baranak injo batjutju sudah batjutju injo bapijuik balun ka sampai budjang kakian badjalan darek tidak taleso balajia dilawuik tidak buliah sariklah kapa nan ka sampai kakian". Sadang dek Rambun Pamenan mandanga kato garudo gadang manangih ma isak2: „Kalau baitu kato niniak makan djuolah badan hambo”. Bakato garudo gadang: „Kalau baitu kato budjang kabuang anam nago nangko nak den hantarkan budjang barisuak usah barusuah hati djuo".

Agaklah dek Rambun Pameran lalu diambiak malah tungkek alah dikabuang uia gadang alah mandjadi anam kabuang hari lah malam hanjo lai malam badjawek dengan siang lah kiro pukua anam pagi bakato garuda gadang: „O Bujuang anak kanduang den [ 36 ]ambiklah rotan dalam rimbo kabekkan malah nago nantun kito bajalan kini nangko". Alab diambjak rotan karimbo dikabekkan nago anam kabuang ditantang kapak garudo du. Bakato garudo gadang: „Dangakan dok anak kanduang kito ijo badjalan djawuah kabekkan pulo badan ang usah djatuah budjang didjalan". Alab diambiak malah rotan dikabekkan pulo badan diri".

Garudo abang hanjo lai tabang ma njisi2 awan puweh malajang injo malajok puweh malayok injo maninggi alun sahari injo tabang dibarikan nago sapotong alh duo bari garudo tabang duo kabuang nago nan usak alah tiga hari garudo tabang tigo kabuang nago nan habih tabangnjo batanbah tinggi djuo.

Anam hari lamonjo tabang anam kabuang nago nan habih, sabara lai mangko sampai kadalam nagari Tjamin Taruih sanan marandah tabangnjo garudo mamintak makanan garudo itu tamanuang Rambun Pamenan lalu takana hanjo lai : "Manolah niniak kanduang hambo kok itu niniak tanjokan kito badjalan anam hari nago kan ijo anam potong bahati saba malah niniak". Hari balaruik patang djuo alah tibo dikampuang nantun hinggok ditangah pasa lalu bakato hanjo lai: „Dangakan malah anak kanduang iko pasa kampuang nantun sahinggo iko anak den hantakan kok sampai bana kanagari itu takadjuik urang kasadonja anak turun malah disiko."

Mandjawab Rambun Pamenan: „O miniak garudo gadang kalau baitu kato niniak hambo urak malah tali nangko". Alah turun Rambun Pamenan dari ateh garudo gadang lalu bakato maso itu: „Kini baitu malah di anak niniak ijo ka babaliak pulang kok tacjinto [ 37 ]hambo isuak djo apolah hambo ka bapasan".

Mandjawab garudo gadang: "Kok itu anak rasuahkan ambiak bulu denai tudjuah halai pabilo anak handak pulang panggang malah bulu nangko kok sampai asoknjo ka ateh langit alah datang denai kamari tingga malah dahulu hambo babaliak hanjo lai”.

Alah tabang garudo gadang tabang ma njisi2 awan tudjuah hari lamonjo tabang alah sampai dirimbo gadang ditampek anaknjo tingga alah hinggok injo disanan alah batamu dengan anaknjo. [ 38 ]

V. RAMBUN PAMENAN MANUDJU NAGARI TJAMIN TARUIH.


Kaba baraliah hanjo tai sungguah baraliah sanan djuo aliahnjo kapado Rambun Pamenan badjalan injo dari Pasa hari alah badarok patang djalan tak tantu ka dituruik alah masuak kadalam kampuang batamu lapau labuah alah daduak injo dipalanta alah taraso paruik litak bakato Rambun Pamenan: „O nandeh urang balapau barilah baa hambo nasi". urang manjanduak nasi hanjo lai alah sudah makan djo minum djoalah butang hutang ka dibajia bakato Rambun Pamenan: „O mandeh urang balapau ijo bana bak kato urang:

Dari subaliak ka Subarang
sampai karunah djuru tulih,
Hutang lah dapek ampek gadang
Laikok dapek mintak djandji.

Mandawab urang balapau mano ang Bujuan nan djolong datang

Ambiklah palang kambanglah lajia
utang turun ka sikotji,
Asa hutang lai ka babajia
Ingeklah adat rang lapau nasi.

Alah turun Rambun Pameran badjalan hilia djo mudiak hati rusuah bukan kapalang hari lah hampia badarok patang bapantun Rambun Pamenan:

Mandaki bukik rang Suliki
manurun ka Tandjuang Alam

[ 39 ]

Hari patang sawai babunji
kamano dagang ka bamalam.

Lamo sabanta antaronjo hari lah malam hanjo lai babaliak karumah induak samang : „O mandeh urang balapau bawolah tompang dagang sansai dusun nagari tidaklah tantu". „O Bujuang nan djolong datang kalau baitu kato ang disiko malah Bujuang bamalam."

Namun malam samalam nantun saptjiang tidak dilalokkan sakalok tidak ditiduakan rintang ba pikia2 djuo tak tantu djalan ka dituruik bapitih sagadang tidak djoalah hutang ka dibajia hutang lah sudah dipabuwek pado rang lapau mandjua nasi hilanglah akal mamikiakan dimano karadjo ka ditjari pangatuhuan saketek tidak ka manggaleh bapokok tidak. Alah siang tjandonjo hari alah badjalan Rambun Pamenan kan ijo mantjari karadjo alah badjalan hilia djo mudjak ditanjokan malah karadjo tapi tidak ado nan dapek lah patang pulo tjandonjo hari babalak pulang Rambun Pamenan kapado mandeh rang balapau.

Alah sahari duo hari tjukuik sapakan kiro2 lamonjo bakato urang balapau : „O Bujnang nan djolong datang hutang bujuang lah banjak bana alah patuik kini ang bajia". Mandanga kato nan bak kian tamanuang Rambun Pamenan: „Kalau baitu kato mandeh tarangan hutang hambo nantun mamintak hambo pado mandeh barilah djandji hambo dahulu malakik patang hari baiko nak pai hambo mantjarikan".

Mandjawab mandeh rang balapau: „Kalau baitu kato Bujuang sukolah mendeh manmbari djandji tapi utang musti dibajia malakik patang hari baiko ingeklah Budjang tantang itu alah sapakan Budjang disiko". [ 40 ]Kununlah Rambun Pamenan alah badjalan hanjo lai dihiliakan djua malah Pasa alah tampak pondok labuah alah kadalam pondok injo duduak didalam pondok manangih Rambun Pamenan djo apolah hutang kadibajia pitih tidak kainpun kurang sadang tamanuang dalam pondok tibo rang tuo nan punjo ladang masuak injo kadalam pondok tampak urang duduak didalamnjo.

Bakato urang punjo ladang : „O Bujuang nan duduak nangko apo sabab Bujuang kamari siapo garan namo Bujang dimano dusun djo nagari”. Mandjawab Rumbun Pamenan: „O niniak nan punjo ladang hambo nangko dagang mularaik dusun nagari tidak tantu lai". Batanjo urang nan baladang: „Kamano bana mukasuik Budjang apo bana nan ditjari". Mandjawab Rambun Pamenan: „Kini baitu malah dek miniak kok itu niniak tanjokan mukasuik hambo datang kamari ijo nak pai ka nagari Tjamin Taruih parentah Radjo Aniajo batanjo hambo pado niniak djawuahkoh djuo nagari nantun".

Mandjawab niniak rang paladang: „Kok itu Budjang tanjokan satantang nagari Tjamin Taruih tidaklah djawuah lai djaraknjo agak sahari padjalanan alah sampai ang disanan tibo dipasa Tjamin Taruih pasanjo rami siang malam kampuangnjo rapek rimba baliak".

Mandjawab Rambun Pamenan hatinjo sadang rusuah kok baitu kato niniak bambo badjalan malah hambo rilahkan padjarihan miniak". Alah badjalan Rambun Pamenan harilah badarok patang djuo babaliak ka rumah induak samang djo apolah hutang ka dibajia alah duduak pulo di palanta dek paruik sangaik litak dimintakan djuo nasi kapado mandeh rang balapau: „O mandeh rang balapau sanduakkan nasi agak sapiriang litak [ 41 ]bana rasonjo badan karadjo ditjari tidaklah dapek". Mandjawab mandeh rang balapau :

Badju putiah sarawa putiah
bahanduak kasumbo pulo,
Kapatang sudah kami baragiah
hutang nan lamo tingga djuo.

Tidak namuah rang balapau manjanduakkan manangih Rambun Pamenan ajia mato ba darai2 lalu bapantun baibarat :

Kabau gadang di Subarang
pamatang sawah tidak tadaki,
Apo katenggang anak dagang
hutang tak buliah mintak djandji.

Alah dibukak malah pakaian dibukak kain dengan badju dibarikan pado rang balapau barang sado butang ka tabajia tingga sarawa genggang sadjo alah babadju pontong langan hari lah malam hanjo lai namun malam samalam nantun bunji tangih ba buah ijo bana bak pantun urang:

Masaklah padi ladang rimbo
tarantang tali djuwek2,
Tampan batulak dagang disiko
hutang lah banjak dipabuwek,

Pipit djo bondo lah mambubuang
tabang djo anak tijuang lampai,
Misikin lah panek hambo tangguang
tagah dek adjal balun sampai,

Ka diambiak matjo sakuduang
dibuangkan ikua kapalonjo,
Kok manjasa awak pado untuang
suratan sudah dahulunjo

[ 42 ]Laju badjalan hanjo lai hari nan sadang bakabuik sandjo ajia mato ba darai2 Allahu Rabbi rusuah hati paruik litak taraso djuo alah sarantang padjalanan tampaklah lapau sabuah dituruik tjando kakian baranti tantang pintu lapau bakato injo maso itu:

Lai patimbo rang disiko
tanami djuolah bidjo djarak
sijangi djuo malah pandan,
Lai pahibo rang disiko
barilah hambo siso karak
untuk pauleh njawo badan.

Takadjuik mandeh rang balapau dilihek kapintu lapau tampaklah urang mudo matah basarawa pontong sadjo djatuah tahibo dalam hati lalu dihimbau hanjo lai: „O bujuang nan djolong datang anak makan malah kini kito makan ba samo2". Alah makan Rambun Pamenan makan sasuwok duo suwok tjukuik katigo injo manjuwok alah baranti injo makan alah sudah mambasuah tangan tamanuang Rambun Pamenan diambiak pitih nan sagadang barapolah hutang hambo mandeh pitih hambo sagadang sadjo hambo nangko dagang mularaik. Mandanga kato Rambun Pamenan manangih mandeh rang balapau: „O bujuang nan baru datang usah disabuik anak kanduang pitih pambajia bali nasi".

Mandeh tak namuah manarimo asa lai namuah anak disiko kok saharian duo bulan sampai bana sapuluah tahun nasi nan indak ka mambali tidakkoh anak batanjo sababnjo mandeh balapau nangko bukan mantjari pitih sadjo ganti pa rintang2 hati dek karano tidak banjak anak anak surang tungga babeleng kini kok namuah ang disiko barapo kasanangnjo hati hambo anak surang [ 43 ]

djadi baduo. Mandanga kato nan bak kian mandjawab
Rambua Pamenan: „Kalau baitu kato mandeh putjuak ditjinto ulam tibo makasuik hambo kamari nangko mantjarikan paruik tidak makan lai suko mandeh mambawo tumpang bijalah mantjuci2 piriang atau ma mipih2 lado pan djapuik2 ajia asal lai mandeh mambawo tumpang".

Mandjawab mandeh rang balapau: „Kalau baitu kato anak diam malah disiko kok diam bana anak disiko bijalah tidak bakaradjo kini baitu malah dek kini baitu malah dek ang bari dimano luruih hambo batanjo siapo bana namo anak dasun nagari ang apo sabab datang kamari anak katokon malah elok2”.

Mandanga tanjo mandeh mantun mandjawab Rambun Pamenan „Mandeh kanduang dangakan malah dusun nagari mandeh tanjokan namo hambo si Bujang Rimbo mukasuik hambo mundeh tanjokan jo kanagari Tjamin Jaruih parentah Radjo Aniajo",

Tadanga karo nun baitu mandjawab mandeh rang Balapau Kok itu anak katokan nan banamo nagari Tjptain Taraih ikolah injo kampuang nantun Radjo Aniajo Radjo kami disiko malah anak diana".

„Anak kandung si Bujang Rimbo upo sabab damikian bakain babadju tidak kok ditantung bana tubuah ang rancjak nan bukan alang2 salah dek tidak bapakaian”. Mandjawab Rambon Pamenan: ,,ijo bana bak kato mandeh nan bak pantun urang djuo:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104'). [ 44 ]

kabalai nak rang Pakandangan,
balain bana bansaik kini
kain barangkok mangko duduak
tidak basamba badan makan
nasi dilulua djo ajia mato
dimintak tambuah sabalah
bansaik kamano di kadukan.

Dangakan djuo malah dek mandeh :

Ditabang batuang duo tigo
sabatang ambiak ka sasak,
Kamanolah untuang ka dibawo
urang kampunog tulak batulak.

Dagang bapantun baibarat:

Balajia kapa ke Balituang
balabuah tantang pulau Tjino,
Barang nan suko ka manolong
dagang tabuwang dek nan punjo

Dangakan djuo malah dek mandeh nak ampek pantun bahiriang:

Hari paneh manubo tiram
tatubo di karuang mati,
Untuang hambo bak bareh tabanam
tidak mungkin ka baik lai,

Mandang kato nan bak kian manangih mandeh rang balapau urang manggaleh baitu pulo.

Bakato mandeh rang balapau: „Kalau baitu kato anak disikolah anak salamonjo", lalu dihimbau Sutan Mudo „Anak kanduang Suyan Mudo bawolah pakaian ang kamari barikan malah ampek pasalin kapado si Budjang Rambun". Sadang kapado Sutan Mudo diambiak malah pakaian dibarikan ampek pasalin dibukak pakaian [ 45 ]nan buruak lalu diganti jo nan elok sanan bakato Rambun Pamenan bapantun baibarat:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Namun malam semalam satu banjaklah kerjek djo rundingan dek urang si Bujuang Rimbo manjawek di hilia2 bakato di bawah2 mulaik manih kutjindan murah awak elok baso katudju urang sajang kasadoajo harilah siang banjo lai kico2 pukua sambilan urang manggaleh habih minum urang mambawo si Rambun minum.

Mandjawab si Bujuang Rimbo: „Mamak makan maalah datulu kudian hambo sakarek", alah minum urang manghaleh bakato urang kasadoajo: „O mandeh urang nan balapou borilah kami anak mandeh nan kami adja injo manggalek banamo si Bujuang Rimbo nan kasiah bana kami malihek". Mandjawab mendeh rang balapau: „Kalau baitu kato nan usahlah disabuik banjak2 kok hanjo si Bujuang Rimbo tidak namuah hambo mambarikan antah kok mati badan hambo".

Alah sahari injo disinan sampai sapakan duo pakan alah sampai babilang bulan. [ 46 ]Halaman:Kaba Rambun Pamenan.pdf/46 [ 47 ]malihek angsalamo anak disiko langganan banjak ba-tambah djuo bija sabenggo injo bapitih naik djuo ka-lapau mukasuik malīhek anak sadjo lahianjo iojo minum kopi bathianjo malihek anak kanduang".

Mandjawab Rambua Pamenan: „Baiko malah hembo Jalok taragak hambo hendak ba tatua2 usah sasek hambo disiko baci luruib hambo batanja dimano, rumah Radjo Aniajo nan bagala Radjo Hangek Garang man deh tundjukkan elok usah sasek hambo kakian", Man- danga kato si Bujuang Rimbo mandjawab mandeh rang balapan kok itu nan anak tanjokan nan kampuangg Ra djo angek Garang djalan nan luruih dari pasa tiḍak Jalan ba simpang2 kiro2 satonggak dari siko kok bu- liuh pintak ka badan ang usah sasek anak kakian Ra- djo nantun garang bana injo tak suko dirantjak orang salah sakętek dihukum pantjuang".

Bakato Rambun Pamenan: „Mandeh katokan elok2 ba'a bana kubagakonjo“. Mandjawab mandeh rang ba- lapan kok itu anak tanjakan kaburuakkan Radjo kami disiko bakato maso dahulunjo adolah palo surang Puti banamo Puti Lindung Bulan anak ang rang Kam- puang Dalam ditjapuiknjo kakian djo barak dibawonjo malah kamari alah tibo injo disiko ranjtak nan bukan alang adolah kiro2 tigo bulan diam injo diateb an- djuang tidaknjo namuah dinikahinjo dimasukkannjo ka pundjaro baudjuah Dubalang nan mandjago pandjaro Puti nantun. Di lihia rantai bagaluang ditangan palang malakek pinggang barantai pulo labiah kurang sapuluah ... antah lai djuo hiduik kini antahnjo lah mati baitu bana parasaiannyo.

Mandanga kato mandeh nantun manangih Rambun

Templat:Left

RAMBUN PAMENAN

[ 48 ]Pamenan tapi tidak dipalihekkannjo dihapuihnjo sadjo

ajia matonjo: „O mandeh dangakan malah salah mandeh mamabali kaju kaju barasok mandeh bali padiah mato hambo kanai asoknjo kabarkan djuo malah dek mandeh usah sasek hambo kakian, dimano lataknjo pandjaro tu".

Mandjawab mandeh rang balapau: ,,Anak den si Bujuang Rimbo kok itu nan ang tanjokan djalan dan luruih dari Pasa simpang kakida djangan dituruik disitu lataknjo pandjaro nantun usah sasek ang kakian. Anak lalok malah kini barisuak hari ka balai". Alah lalok Rambun Pamenan namun malam samalam nantun sapitjiang tidak dilalokkan ajia mato ba darai2 takana dimanddeh kanduang antah hiduik antahnjo mati ajam bakukuak pukua anam pagi alah diambiak malah tungkek nan banamo Manau Sonsang dimintak izin ka badjalan: „Mandeh tingga malah dahulu ka badjalan hambo sabanta”. Mandjawab mandeh rang balapau: „Djiko anak ka pai badjalan djagokan malah Sutan Mudo". Mandjawab Rambun Pamenan: „Bijalah hambo surang sadjo tiduk ka lamo bambo badjalan hibo hambo mendjagokan adiak kanduang sadang lalok".

Badjalan Rambun Pamenan alah sarantang padjalan injo dek lamo lambek didjalan alah tibo injo di Pasa dituruik djalan nan kakida labuah pandjang bakalalaian pudiang ameh ba rumpun2 dek lamo lambek didjalan alah tibo injo disanan dihampiri rumah pandjaro manurun injo ka bawah alah tibo dirumab pandjaro batudjuah urang nan mandjago nan tuo Palimo Taduang rang nan bagak dari katudjuahnjo.

Bakato Rambun Pamenan; „O angku urang nan mandjago hati luruih hambo batanjo hambo nangko [ 49 ]dagang mularaik apo bana nan angku djago mantjabuik padang sahalai surang banakan ba'a pado bambo".

Mandjawab Palimo Taduang: „O bujuang nan djolong datang usahlah banjak2 kato djiko santano salain ang sakali lai injo batanjo den pantjuang djo padang djanawi kini baitu malah dek ang hibo bana kami dek ang dek malihek rupo rantjak ang elok babaliak sadjo tidak ang danga baritonjo bahaso kami urang bagak ikolah injo Palimo Taduang nan tidak lajua kanai paneh nan tidak mamandang lawan".

Mandjawab Rambun Pamenan: „Kok baitu bana kato angku tolong djuo angku kabarkan siapo bana urang didalam mangko sangaik didjago bana". Galak tasengeng Palimo Taduang mandanga tanjo anak nantun ka dilampang injo kok mati ka didjantiak injo kok sakit dek urang Palimo Taduang didjawab dengan sabananjo: „O bujuang pan rantjak nangko dangakanlah dek ang Bujuang mangko kami djago bana mantjabuik padang sahalai surang mandjago Puti Linduang Bulan anak rang ranah Kampuang Dalam dahulu tunangan Radjo kami injo nan tidak namuah kawin dengan Radjo kami disiko dimusuakkunnjo kadalam pandjatto alah sapuluah tahun kiro2 lamonjo".

Mandanga kato nan bak kian manangih Rambun Pamenan: „Kalau baitu kato angku tolonglah bukak pandjaro nangko hibo bana hambo mandangakam ba'a bana rupo urang nantun". Marentak Palimo Taduang mambulalang rupo matonjo sarupo ula ka mantjotok sarato hariak suaronjo: „Djiko itu nan ang katokan pantangan bapak den nan ang sabuik tidak ang danga baritonjo kok sakali lai ang batanjo makan pantjuang hanjo lai" [ 50 ]Bakato Rambun Pamenan: „Kan baik Allah lah angku tolong djuolah bukakkan kok lai pahibo dirang dagang". Mambangih Palimo Taduang dibukak padang djanawi dibuwangnjo langkah nan suwok padang djanawi mamutuih rantai padang salaweh daun pisang upeh djo ratjun diandjuangnjo. Dipantjuangnjo Rambun Pamenan kununlah Rambun Pamenan padang ka tibo injo hilakkan tibo ditunggak pondok djago alab runtuah malah rumah djago.

Bakato Rambun Pamenan: „Djiko angku sakuat nangko tidak guno makan gadji elok angku pai baladang habihkan kaju gadang ketek itu nan banjak kauntungan". Mambangih Palimo Taduang dibimbaunjo kawan nan baranam: „Gaduak bana anak rang iko marilah kito patindjukan naknjo tahu dimasin garam naknjo tahu dipadeh lado". Alab dipatindjukan ba samo2 satangah mamantjuang diuo satangah malatjuik djo batu. Lapeh dikaki nan surang didjawek pulo dek nan lain alah hampeh mahampehkan alah tikam batikam2an dek lamo raso batjakak alah pajah Rambun Pamenan hangok lah tjiek2 sampai tidak tahu dibadan lai dek urang na batudjuah malihek si Rambun alah pangsan gadnglah hati samuanjo.

Sadang dek Rambun Pamenan datanglah mimpi wakatu itu datanglah niniak rang paladang bakato injo kapado Rambun: „Bujuang kan ang lai batungkek kan ado ditangan ang latjuik malah djo tungkek nantun". Mimpi habih awak tasintak alah duduak Rambun Pamenan sanang rasanjo pamandangan lalu badiri hanjo lai kununlah urang nan batudjuah malihek lawan alah badiri dipatindjukan sakali lai. [ 51 ]Sanan bakato Rambun Pamenan: „Kini baitu malah diangku dangakan malah denai katokan kok lai tatjinto pado dunia kok lai sajang dianak bini kok lai lamak djuo nasi eloklah angku babaliak pulang suruikkan hati ka nan bana kan baik baolah angku djiko salorong badan hambo salangkah turun dari djandjang sadjak satampok dari tanah nan mantjari batuang nan buto".

Mandanga kato nan bak kian bangihlah urang katudjuahnjo diambiak batu dilatjuikkan bakato Rambun Pamenan: „Kini baitu malah diangku dangakan malah pantun sabuwah :

Ramilah pasa rang Pitalah
rami nan sadang tangah hari,
Alah panek dagang dek baralah
kini mambaleh hanjo lai.

Pantun sampai tungkek diambiak dilatjuikkan kapado Palimo Taduang alah kanai Palimo Taduang tungkek tibo injo tagolek alah djatumbu2i sarupo ajam. kanai tokok sarupo tjatjiang kanai pangkua sadang dek urang nan batanam dilihek Palimo Taduang alah mati bakato Maruntun Mansu kapado Ampang Basi: „eloklah kito lari pandjang tidaklah mungkin ka talawan".

Alah lari urang nan baranam alah tadjarambak injo lari hiduang tasangkuik lari djuo dek kantjang injo balari tidak tampak urang ka tahampuah tibo dirumah Radjo Hangek sarato tibo injo manjambah: „Ampunlah Tuanku Radjo kami ampun baribu kali ampun kami kan mandjago pandjaro datanglah surang anak ketek rantjak nan bukan alang2 disuruahnjo bukak pintu pandjaro tu alah bangih Palimo Taduang sampai sakali duo [ 52 ]koli dek angku Palimo Taduang dibukakojo padang gadang dipaarjuangnjo anak rang naoma padang ka tibo injo mabilak tibo dipondok rumah djago sampai runtuah rumah nantuo kami patindjukan ba samo2.

Alah sampai lunak badannjo sangko kami injo alah mati kironjo hiduik pulo babalik alah agak pulo injo dilatijuknjo Patimo Taduang kini lah mati guru kami itulah sabab kami kamari pulang maklum pado Tuanku”.

Mandanga kato naon bak kian marentak Radjo Ani ajo sanġaik bangib bank injo: ,,Subao sadjo kalian gadang anak kocok tidak talawab". Alah badjalan Radjo Aoinjo dibawonjo padang sabuwah badjalan ba guluik2 dipaluruihnjo sadjo kapandjaro.

Dek lamo sampailah gaman dilibek ijo bana anak ketek sadang duduk didakek mait bakaco Radjo Ani ajo: „O bujuang aan djolong datang apo sababnjo urang dibanuah kini baitu malah dek ang bibo bana den malihek rantjak ang nan mati nangko tidak ka hiduik eloklah ang babalik pulang sangaik sajang den di ang kok sampai makan padang nangko barapolah tangih mandeh ang".

Mandjawab Rambum Pamesan: „Dangakan malah dek angku kok lai angku urang pahibo bukakken matat pintu pandjaro nangko niat hambo handak batamu dengan urang nan didalam pandjaro ko Sorupo siapolah gaten ropanja",

Maimbangih Radjo Aniajo: „O Bujuang nan rantjak nangko usah ang sabuik duo kali marangeh bulu mandangakan itu pantangan ninjak mojang den tidak ang tanjo baritonjo, awak den Radjo Aniajo banamo Radjo Hangek Garang mambouah tidak mambangun kini [ 53 ]baitu hanjo lai sajang den dirantjak ang babaliak pulang salorong Palimo Taduang kok mati kito kubuakan elok badjalan ang dari siko".

Mandjawab Rambun Pamenan : „Kini baitu malah dek angku singkokkan djuo pintu nangko sangaik tacjinto handak batamu kok angku tak suko mambukakkan namun hambo ka pulang balun", diragangojo djuo kuncji nantun sanan mambangih Radjo Aniajo.

Alah ditjabuiknjo malah padang diasak langkah nan kanan lalu dipantjuangnjo Rambun Pamenan. Sadang dek Rambun Pamenan padang ka tibo injo mahilak alah tibo ditunggak rumah pandjaro alah runtuah tunggak nan tuo. Bakaro Rambun Pamenan: Patuik bana angku mandjadi Radjo djiko angke sakuat nangko eloklah angku baladang ubi nak banjak dapek kauntungan".

Mambangih Radjo Aniajo dilacjuik sakali lai padang ka tibo injo mabilak. „Kini baitu malah dek angku alah panek hambo dek bacalah tapi kok buliah piorak hambo eloklah angku bapikia bana kok takana djuo dianak bini kok sajang djuo pado dunia eloklah angku babaliak pulang djiko salorong badan hambo tidak macantang ba- baliak pulang", katonjo Rambun Pamenan.

Mambangih Radjo Aniąjo dilatjuik djuo ba ulang2 bakato Rambun Pamenan: „Hambo mambaleh hanjo lai angku tilahkan njawo kini2". Diambiak malah tungkek dilacjuiknjo Radjo nantuo alah kangi badan kalian tagolek Radjo Aniajo alah gabai2i lamo sabanta antaronjo lah mati Radjo Aniajo sadang Dubalnog nan baranam injo manjambah ka anamnjo: „Ampunlah kami tuan katjiak kami manuruik kasamuanjo tidak baniat salah lai". Hiru biru urang dikampuang alah tahu urang sanagarinjo

Templat:Left

RAMBUN PAMENAN

[ 54 ]bahaso Radjo Aniajo alah mati.

Bakato Rambun Pamenan : „O mamak urang nan baranam kini baitu malah dek mamak tolong bukakkan pintu pandjaro taniat bana dalam bati handak batamu djo urang nantun". Sadang dek orang nan baranam alah diambiak malah kuntji dibukakkan pintu pandjaro alah masuak Rambun Pamenan tudjuah lampih pintu kadalamnjo alah tibo injo didalamnjo lalu ditamuinjo mandeh kanduangnjo bakato Rambun Pamenan „Tolong bukak rantai nantun". Sadang Dubalang nan baranam dibukak rantai palanggu tangan maruruik dagiang kanai rantai malihek mandeh samatjam itu manangih Rambun Pamenan bakato injo maso itu: „Sampaikan bana sajang mamak tjarikan malah injo kurisi".

Kununlah urang nan baranam alah ditjari malah kurisi dibawo kapado tuan katjiak di aleh djo daun pisang diduduakkan ateh kurisi dirasoi badannjo hangek djuo tapi tidak tahu didiri lai mahimbau Rambun Pamenan: „O mandeh djagolah ba'a". Sabuwah tidak basahuti: „O mamak urang nan baranam sampaikan bana sajang mamak tolong hantakan urang nangko hantakan karumah mandeh rang balapau ijolah mandeh Sutan Mudo"

Daraplah urang dan baranam alah dibawonjo si Linduang Bulan didagang sadjo dikurisi dek lamo lambek didjalan alah tibo injo dipasa alah naik malah kalapau takadjuik mandeh rang balapau : „O anak kanduang si Bujuang Rimbo lamo bana anak badjalan urang dimani anak bawo mandjawab si Bujuang Rimbo : „,0 mandeh urang balapau ijolah iko urang nantun nan mandeh ketjekkan tadi malam nan banamo Puti Linduang [ 55 ]Bulan hambo djapuik kadalam pandjaro dek hibo hambo mandangakan". Bakato mandeh rang balapau: „Anak kanduang si Bujuang Rimbo barani bana anak kakian tidakkoh tahu Radjo Hangek Garang sabab mangko buliah dibawo ba'a kato anak maambiaknjo tjubo tarangkan pado mandeh kok tahu Radjo baiko kok datang injo kamari dipantjuangnjo kito kasadonjo Radjo nantun sangaik garang".

Mandanga kato nan bak kian mandjawab Dubalang nan baranam: ,,Kok itu mandeh tanjokan Radjo kito ijo lah mati dibunuah anak mandeh nangko barani bana anak mandeh", Sadang dek mandeh rang balapau duduak tamanuang mandangakan bapikia didalam hati lamo sabanta antaronjo rapek Pangulo dalam nagari sarato Manti djo Dubalang alah babuni tabuah Larangan: „Radjo kito ijo lah mati siapo diambiak ka gantinjo”.

Mandjawab Pangulu sado nan rapek: „Djiko sasuai mupakat kito tantangan ganti Radjo kito kudian kito pakatokan baliau alun dikubuakan mupakat kito dahulu”. Mupakat Manti djo Dubalang mangubuakan Radjo Aniajo alah ditjari tali gadang alah didjarek lihia baliau lalu dihirik hanjo lai dibuwangkan ka Muaro urang lah bandji kasadonjo mandanga baliau alah mati malapeh niat urang nan banjak bahatį gadang samuanjo. Sadang dek Radjo nan mați nantun tidak tamakan injo dek ikan bangkai batambah busuak djuo lalu baliau dikubuakan. [ 56 ]

VII. RAMBUN PAMENAN BATAMU DJO MANDEH KANDUANGNJO.

Mupakatlah urang dinagari mantjari urang nan ka djadi Radjo tidak lamo raso mupakat dapęklah kato nan sasuai alah saukua kasadonjo bulek lah buliah digolekkan pitjak lah buliah dilajangkan antah kok injo tidak namuah didjadikan Radjo disiko. Alah putuih malah mupakat urang badjalan kasadonio karumah mandeh rang balapau baru tibo urang disanan manjambah urang kasamuanjo manjambah Manti djo Pangulu: „Mamintak maaf kami nan banjak tuan katjiak si Bujuang Rimbo Radjo kami lah tuan bunuah tidaklah dapęk ka gantinjo kini baitu malah dek tuan. Samupakat kami kasadonjo tuan diangkek mandjadi Radjo kami tuan nan patuik ka gantinjo tidak dapek tuan mahilak“.

Mandjawab Rambun Pamenan: „Mano sagalo Niniak Mamak aluran bapak dengan mandeh aluran kakak dengan adiak mamintak maaf hambo banjak2 djiko itu mufakat angku sapandjang pikiran hambo surang hambo nangko urang djawuah. Bakato Manti djo Dubalang: „Mamintak kami kasadonjo djangan batangguah tuan katjiak“.

Alah panek tangka batangka alah puweh babintjang2 awak tak buliah batangguah lai suko djuo kasudahannjo alah diangkek mandjadi Radjo bagala sahari itu ijo bagala si Radjo Mudo alah sanang urang nagari Radjo hilang alah baganti kini lah dapek Radjo baik [ 57 ]rupanjo rantjak tidak tabado.

Alah sahari duo hari habih lah hari babilang pakan habih pakan babilang bulan didjalankan malah parentah djawuah lainnjo pado nan sudah batuka bana dari nan dahulu nagari alah batambah rami djuo lorong kapado Radio Mudo muluik manih baso katudju awak rantjak kalakuan elok sangaik katudju dek nagari sariklah rasonjo panukari djaranglah urang nan ka mantjatjek

Alah sabulan mandjadi Radjo sadang dek Radio Mudo bakato pado mandeh rang balapau: „Kiai baitu malah dek mandeh tolonglah ubek urang nangko ijolah Puti Linduang Bulan". Sadang dek mandeh rang balapau alah ditjari malah dukun lalu diubek sado nan sakit.

Sabulan lamonjo barubek alah baransua sehat djuo disudukan djuo malah bubua alah duo bulan kalamonjo alah pandai mangirahkan mato tigo bulan lamo barubek alah tamakan malah nasi tapi badan lunak djuo baru adolah kiro2 limo bulan alaḥ sanang kironjo badan sanan bakato Puti Linduang Bulan: „O kakak urang balapau beranlah hambo mamikiakan hambo kan didalam pandjaro siapokoh urang nan mangaluwakan".

Mandjawab mandeh rang balapau: „Djiko itu atjiak tanjokan nan mandjapuik atjiak ka pandjaro ijolah anak kanduang hambo nan banamo si Bujuang Rimbo kini injo alun djadi Radjo ijo didalam nagari nangko Radjo dahulu alah mati dibunuah dek anak kanduang".

Mandanga kato nan bak kian mandjawab Puti Linduang Bulan: „O kakak urang balapau tolonglah himbau anak kakak djo apolah gunonjo ka dibaleh”. mahimbau mandeh rang balapau: „Anak kanduang si Bujuang Rimbo anak kamari den katokan atjiak nangko [ 58 ]manjuruah datang". alah datang si Bujuang Rimbo.

Bakato Puti Linduang Bulan : „Anak kanduang si Bujuang Rimbo apokoh sababnjo anak kanduang mangko ditolong badan hambo iko bambo kan ijo didalam paadjaro djo 'alah guno ka dibaleh tidak hambo sangko ka hiduik lai manantikan mati sadjo lai".

Mandjawab si Bujuang Rimbo bakato sambia manangih: „Kalau itu mandeh tanjokan sabab mangko hambo djapuik mandanga mandeh dipandjaro sapuluah tahun kiro2 lamonjo karano hambo urang dagang mandehpun urang djawuah pulo". Bakato Puti Linduang Bulan: „Kalau baitu anak kanduang dimano bana kampuang anak dimano dusun djo nagari tarangkan djuo pado mandeh”.

Mandanga kato nan bak kian mandjawab si Bujuang Rimbo nan bagala Radjo Mudo: „Lorong kapado tanjo mandeh mananjokan dusun djo nagari mananjokan kampuang djo halaman tidak takana lsi dek mandeh sabab lah gadang dalam rimbo. Tapi kok buliah kandak hambi hati luruih hambo batanjo dimano bana kampuang mandeh laiikoh dulu mandeh baranak tjubo tarangkan pado hambo baa asanjo mandeh kamari".

Sadang dek Puti Linduang Bulan mandanga kato si Buyuang Rimbo manangih ta sadu2 takana di anak kanduang sadang manangih injo bakato: „Dangakan malah anak kanduang lorong kapado diri mandeh kok iti anak tanjokan tantang nagari kampuang mandeh nan diranah Kampuang Dalam kok itu anak Budjang tanjokan ijo lai mandeh baranak nan gadang banamo Puti Rono Pinang nan ketek banamo Rambun Pamenan Takalo maso dahulunjo mulo2njo badan ka masuak pan[ 59 ]djaro kan samaso si Rambun ketek ditinggakan sadang barek manjusu datanglah Radjo mandjapaik mandeh bagala Radjo Hangek Garang karano tidak buliah ba tangguah2 dek takuik mandeh pado Radjo pai djuo hambo dibawonjo.

Baru tibo mandeh disiko dipasonjo mundeħ kawin tapi mandeh tidak namuah dimasuakkannjo mandeh ka pandjaro sabulan mandeh masuak pandjaro ado hambo mambuwek surek pado anak nan baduo barisikan tjintjin duo bantuak hambo kirimkan ka si Alang Bangkeh antah lai sampai surek nantun tidak bambo mandapek kaba sampai ka saat iko kini".

Dek urang Ramban Pamenan mandanga tjarito mandeh nantun ajia mato ba darai2 djatuah tjiek djatuah duo bak maniak putuih talinjo maliek si Rambun manangih bakato Puti Linduang Balan: „Apo sabab anak manangih kabarkan malah pado mandeh". Mandjawab Ramban Pamenan: „Sababnjo hambo mangko manangih saketek tidak ado balain satitiak tidak barubah dangakan malah dek mandeh : Tatakalo maso dahulunjo hambo kan pai mamikek ijo ka ateh bukit Gunuang Lenggo hari nan sadang tangah hari alah taraso paruik litak alah disangkuikkan pulo balam bakulit Alang Bangkeh mandjawab badan nan malang ko: „Adiak kanduang si Alang Bangkeh bakulit malah sakali lai injo hinggok dikaju nantun didjatuahkannjo surek saputjuak dek hambo badan nan malang diammbiak malah surek nantun lalu dibukak hanjo lai barisi tjintjin duo bantuak surek dibatjo maso itu tidak ado pandjang pakabaran pendek sadjo isi surek antun: „Kapado anak nan baduo nan gadang si Rono Pinang nan ketek Ram[ 60 ]bun Pamenan jo diranah Kampuang Dalam.

Kok sampai badan ang gadang tuntuikkan djuo malu mandeh mandeh takuruang dalam pandjaro dikuruang Radjo Aniajo dalam nagari Tjamin Taruih sabab tak namuah dinikahinjo. Alah sudah surek hambo batjo djatuah badarai ajia mato manangih hambo dalam rimbo sarato ma latjuik2kan tangan ma hampeh2kan diri alah tahu hambo dibadan hambo pai babaliak pulang.

„Kini baitu malah dek mandeh usah bitjaro kito pandjangkan kalau baitu rupo2njo lupo malah mandeh dihambo kan hambo nan banamo Rambun Pamenan ijolah hambo anak nan ketęk dek sangat tatjinto pado mandeh itu sababnjo hambo kamari".

Sadang dek Puti Linduang Bulan mandanga kato nan bak kijan manangih Puti Linduang Bulan diambiak anak ditjiumi lalu dipaluak dipangkunjo dipaluak injo ka haribahan ba guliak2 injo manangih buni ratok ba buwah2 buni tangih man daju2 buwah pantun ba hibo2: „Anak kanduang Rambun Pamenan tidak disangko kahiduik lai ketek bana anak den tinggakan tigo bulan baru didunia tidak disangko ka sampai kamari lai asoh hilang ka nagari lai mah luluih ka basalam. Anak kanduang Rambun Pamenan lai sabuwah nan den rusuhkan kok kito alah basuo nan atjiak ang dimano kini kok lai djuo injo hiduik kini baa lah kok injo garan ka sansai malah badanjo injo kan sajang kapado ang ja Allah baalah injo kini”.

Mandanga kato nan bak kijan mandjawab Rambun Pamenan: „O andeh djo den di mandeh mandeh kanduang djanjo hambo salamo kami mandeh tinggakan saketek tidak bahati sanang rusuah sadjo sapandjang hari [ 61 ]jo bana bak pantun urang :

Salamo rumpuik rasia
babelok djalan rang kabalai
Samalam di Batang Hari,
Salamo hiduik ateh dunia
nan elok balun kami rasai
nan buruak sadjo sapandjang hari.

Dangakan djuo malah dek mandeh:

Satodjo raminjo pagi
rami dek anak kampuang Pisang
kabalai rang kampuang Tibarau
hari nan sadang tangah hari
pulang malakik pukua tigo
Untuang hambo dimusin kini
sampan biduik bagalak urangg
alang2 minum ka lapau
kok duduak di tapi2
dimintak nasi sabalah sadjo.
Duduak djua diateh pintu
mahadok djuo ka Muaro,
Dalam saribu sariklah satu
djarang saburuak untuang hambo.
Karimbo atjek kok baujak
bataduah dilakek kandji,
Kok tidak ibu djo dunsanak
makan kalapau badan lai.
Mamikek urang tantang lorong
kanailah anak matjo atji
Kok tidak garudo nan manolong
tidaklah sampai anak kamari.

Lorong kapado mandeh rang balapau mandanga urang [ 62 ]manangih balarilah injo masuak rumah dilihek si Bujuang alah manangih sangatlah heran rang balapau apokoh sabab karanonjo alah dilihek dipandangi alah tapaham didalam hati ika agaknjo urang nan alah batamu ijo batamu dengan anak kanduangnjo lalu diusua dipareso alah dapek malah katarangan manangih mandeh rang balapau: „Dahulu tidak anak katokan alah banjak kali ditanjokan siapo namo mandeh anak tapi anak mambuni djuo".

Maratoklah mandeh rang balapau dek lamo lambek nan bak kian baranti tangih maso itu: „Manolah anak kanduang djanjo hambo kalau baitu kato anak sangaik sukonjo hati mandeh tapi samantang pun baitu saketek sadjo hambo mamintak haraplah anak pakanankan supajo sanang hati mandeh disikolah kito salamonjo InsjaAllah pambari Tuhan ameh djo perak baojak dikito anak tatap malah disiko".

Mandanga kato mandeh nantun mandjawab Rambun Pamenan: „Kok itu mandeh katokan itulah kato sabananjo tatapi mukasuik hati hambo barang sahari duo hari ka babalik pulang kami dahulu malihek kakak kanduang hambo alah lamo bana hambo tinggakan antah hiduik antahnjo mati kok hiduik baalah garan kini baitu malah dek mandeh kami mamintak pado mandeh dengan baribu kali mamintak rilahkan djariah pajah mandeh ijo bana bak pantan urang :

Bilah2 kapa Sirantiah
kapa si Asuik handak ka Djawo,
Rilah2 mandeh baragiah
kami manumpang hiduik sadjo.

Mandanga kato Rambun Pamenan manangih mandeh [ 63 ]rang balapau: „Anak kanduang Rambun Pamenan usah disabuik tantang itu hibolah hati mandangakan kalau manuruik kahandak mandeh disikolah anak salamonjo tidak patuik kito batjarai ka sansai malah mandeh tingga".

Manangih Puti Linduang Bulan mandanga kato mandeh rang balapau bakato Pati Linduang Bulan: „O kakak urang nan balapau kalau baitu kan baiknjo hilanglah aka mamikiakan tjubo timbang malah dek kakak anak hambo baduo urang nan surang ijo si Rambun nan surang tingga dikampuang banamo si Rono Pinang. Dek lamo hambo tinggakan antah hiduik antahnjo mati bijalah kami pulang dahulu rilahkan pajah kakak kok lai untuang pambari Allah salamat didjalan tidak manatuah kakurangan".

Mandjawab mandeh rang balapau: „Kalau baitu ka eloknjo ka baa pulo djanjo hambo tapi kok lai buliah kahandak hambo disiko djuo salamonjo". [ 64 ]

<poem>VIII. RAMBUN PAMENAN BABALIAK

PULANG KA NAGARI KAMPUANG DALAM.

Bhawari Rambun Pamenan disuruah guguah tabuah Larangan disuruah sanan si Salamat urang nan tjapęk kaki ringan tangan. Alah diguguah tabuah Larangan sahuik manjahuik tabuah nan banjak tabuah Djuma'at panjudahi takadjuik urang dinagari babondonglah urang kakian rapek papek samuanjo surangpun tidak ado nan tingga hadirlah Niniak Mamak sarato Manti djo Dubalang bahimpun urang gadang ketek nan dilurah datang mandaki dari bukit datang manurun.

Allahu Rabbi banjak orang sanan bakato Manti djolong pandai: „Ampun Tuanku Radjo kami djiko digantuang kami tinggi djiko dibuwang kami djawuah Tuanku djuo karugian kato bana disambahkan djuo. Apo bana salah salisah mangkonjo tabuah alah babuni tagampa rakjat kasadonjo apo nan salah diurang kampuang laikoh Pangulu salah hukum dimano Dubalang rabuik tampela dimano rando dapek malu tarangkan djuolah pada kami nak tantu kami mimikiakan”.

Mandjawab Tuanku Radjo Mudo: „Manolah sagalo urang nan rapek nangko sarato Basa djo Pangulu dangakan malah denai katokan bukannjo salah urang kampuang bukan Pangulo salah hukum tidaklah rando dapek malu mangko tabuah babuni bana lai sabuwah mukasuik hambo ijolah hambo taragak handak pulang karanah ka Kampuang Dalam mandeh bambo nak lakeh [ 65 ]pulang sabab dek lamo kampuang tingga sangat tacjinto dalam hati. Salorong tantangan pakaradjaan hambo pulangkan pado mamak sarato urang sado nan rapek nangko".

Manjambah Basa djo Pangulu sarato Manti djo Dubalang: „Djiko itu titah Tuanku mupakat malah kami dahulu mamintak djandji duo bulan kalau lah sampai duo bulan kok ka pulang djuo Tuanku kabaa pulo djanjo kami salorong tantangan pakaradjaan mano nan suko hati Tuanku tidaklah kami mambantahi manarimo suko kasamonjo". Mandanga kato damikian mandjawab Tuanku Radjo Mudo: „Kalau baitu ka baiknjo hambo tarimo djo hati suko".

Alah pulang urang kasadonjo pulang karumah masiang2 sadang dek urang nagari ketjek mangetjek sapandjang djalan kapado kawan nan basamo: „Kalau di pikia2kan bana kok djadi Radjo kito pulang ijo karanah Kampuang Dalam ka kusuik malah nagariko nangko baitu kato denai tidak ka dapek nan sarupo baliau muluik manih kutjindan murah rupo elok baso katudju. Samandjak baliau mamarentah balun paranah mahukum gantuang balun paranah bakasa muluik kapada kito urang nagari". „Parentah madju dek baliau nagari aman dan santoso".

Itulah pabintjangan anak nagari dek lamo bakalamoan babih pakan baganti bulan alah sampai pulo duo bulan mupakatlah urang dinagari manjadiokan djamba untuak ka malapeh Radjo ka badjalan. Alah hasil sagalo nan paralu sanan manitah Radjo Mudo: „Mano sagalo Niniak Mamak sarato Basa djo Pangulu sagalo Manti djo Dubalang sarato nan rapek kasadonjo namun [ 66 ]dihari nan barisuak hambo ka badjalan pulang kakampuang. Kini baitu malah dek nan basamo kok lai bana dibawo lalu kok dilua patuik doh rasonjo eloklah dikandjua dibawo suruik. Salorong tantangan pakaradjaan hambo djiko buliah pintak hambo dikisakan Radjo pado Sutan Mudo anak dek mandeh rang balapau laikoh suko Niniak djo Mamak sarato Manti djo Dubalang sarato sagalo anak nagari".

Mandanga titah damikian manjambah rang Tjadiak Pandai ijolah Niniak dengan Mamak sarato Manti djo Dubalang: „Kalau baitu djinih bitjaro didjundjuang tinggi dikapalo sukolah kami manarimo sananglah raso parasaian alah patuik injo djadi Radio Niniakjo dahulu mamarentah djuo tantu kini manantun djuo".

Urang lah suko kasadonjo alah diangkek djadi Radjo bagala si Radjo Mudo namun sa malam2 nantun sapitjiang tidak dilalokkan rintang ba suko2 hati barisuak baliau ka badjalan pulang kakampuang hanjo lai.

Dek hatta Takdir Allah hari pun siang hanjo lai kiro2 pukua anam pagi dimintak izin pado mandeh ijolah mandeh rang balapau sarato Sutan Radjo Mudo bakato Rambun Pamenan: Kini baitu malah dek mandeh barilah izin hambo badjalan sarato dengan mandeh hambo kok lai muluik nan tadorong atau parangai kok nan salah sarato taratik kalakuan baraplah mandeh maafkan rilahkan djarih pajah mandeh“.

Mandonga kato damikian manangih mandeh rang balapau: „Anak kanduang Rambun Pamenan sarato Puti Linduang Bulan usah disabuik duo kali salorong tantang mandeh nangko tidaklah mandeh duo hati tidak basuko djo si Bujuang ijolah Sutan Radjo Mudo antah [ 67 ]kok labiah pado anak".

Alah manangih urang samuanjo sadang dek urang nan rapek pantun diharaknjo baliau bakuliliang nagari dikanan Rambun Pamenan dikida Sutan Radjo Mudo ka tigo Puti Linduang Bulan ka ampek mandeh rang balapau mahiriang Dubalang dibalakang sarato dengan Niniak Mamak rapek papek anak nagari mahiriangkan baliau nantun. Alah sampai ditangah pasa duduaklah urang samuanjo sarato dengan Niniak Mamak tjukuiklah Basa dio Pangulu.

Bakato Rambun Pamenan kapado Dubalang nan Barampek: „Badjalan djuo malah kini2 djupuiklah kabau tudjuah ikua bawo kamari kini nangko ka baka kami didjalan rantau djawuah ka kami turuik". Sadang dek Dubalang nan Barampek didjapuik malah kabau nantun alah disambahkan pado baliau: „Potong dek tuan kabau nangko djadikan ampek baleh potong". Alah sudah kabau dipotong bakato Rambun Panenan: „Mano sagalo Niniak Mamak sado nan rapek kini nangko mandoa kito malah lai salamat handakajo kami didjalan".

Sadang dek urang nan rapek tu makanlah urang ka sadonjo alah sudah minum djo makan makan siriah sakapua surang urang mandoa hanjo lai sudah salasai samuanjo bakato Rambun Pamenan: „Mano sagalo Niniak Mamak sado nan rapek dalam kampuang hambo kan ijo ka badjalan barilah ma'af benjak2 kok ado utang djo piutang walaupun kato sorong lompatan kok lai pulo nan tasuruak walaupun ketek ataupun gadang sagalo bapak dengan mandeh aluran adiak dengan kakak barilah djuo hambo ma'af usah mandjadi buah tutua usah mandjadi upek pudji karano kito ka batjarai". [ 68 ]Mandanga kato Rambun Pamenan manangih orang kasaduonjo manangih urang gadang ketek badjawek salam samuanjo hibolah hati ka batjarai batangih2an samuanjo alah pulang urang ka kampuangmjo pulanglah mandeh rang balapau pulangnjo bahibo hati baduo dengan Sutan Mudo.

Alah badjalan Rambun Pamenan baduo dengan mandeh kanduangnjo dek urang Rambun Pamenan alah disarunjo garudo gadang diambiak api djo kumajan alah diambiaknjo kumajan purtiah lalu dibaka hanjo lai asok mandulang kaudaro alah dipanggang bulu garudo ma mintak2 pado Allah pintak nan sadang ka balaku kahandak sadang ka buliah tuang alah datang garudo gadang datanglah injo kaduonjo alah hinggok dipasa nantun: „Taragak malah anak kanduang tibo saraso pado hambo".

Mandjawab Rambun Pamenan: „Kok itu niniak tanjokan sababnjo mamak hambo saru kito ka pulang hanjo lai ikolah mandeh kanduang hambo banamo Puti Linduang Bulan”. Dek urang Rambun Pamenan alah diambiak malah tali dikabekkan dagiang kabau tudjuah potong ka baka injo didjalan alah dikabekkan daging nantun naik malah mandeh kanduang alah naik pulo Rambun Pamenan badan dikabekkan nak djan djatuah alah siap pulo kasadonjo bakato Rambun Pamenan: „O niniak garudo gadang kito badjalan banjo lai".

Sadang dek garudo kaduonjo tabanglah injo maso itu tabang mu njisi2 awan alah sahari injo tabang dibarikan dagiang sapotong tigo hari injo tabang tidak tampak lai kabawah awan sadjo nan kalihatan bakato garudo gadang: „Anak kanduang Rambun Pamenan [ 69 ]kamano anak ka dibawo djalan mano ka kito tampuah".

Mandjawab Rambun Pamenan: „O niniak garudo gadang kok itu niniak tanjokan mamintak hambo pado niniak hantakan hambo kakampuang ijo karanah Kampuang Dalam".

Dek lamo bakalamoan djawuah basarang dakek djuo alah tudjuah bari lamonjo tabang tibo dipadang ribo2 dagiang lah habib samonjo bakato garuda gadang: „Anak kandung Rambun Pamenan kini baitu malah dek anak sabinggo iko anak dihantakan eloklah turun anak disiko kok sampai bana kito kakampuang banjak nan takuik urang kampuang anak turun malah disiko".

Dek orang Rambun Pamenan di pikia didalam hati raso kan ijo kato niniak lalu mandjawab hanjo lai: „O niniak garudo gadang kalau baitu kato niniak itu lah kato sabananjo tapi lai pintak hambo kapado niniak nan baduo mintak rilahkan djariah pajah niniak lah pajah manabangkan tidak tabaleh dek anak kanduang Tuhan sadjolah ka mambaleh djariah niniak nan alah banjak bana".

Alah turun Rambun Pamenan duo djo Puti Linduang Bulan lorong kapado garudo itu sanang rasanjo pandangaran alah tabang injo babaliak ijo kadalam rimbo gadang alah tingga Rambun Pemenan badjalan kaki hanjo lai baduo djo mandeh kanduangnjo manudju pulang kakampuangnjo jo karanah Kampuang Dalam. Dek lamo bakalamoan hampia katibo banjo lai alah tibo ditangah halaman alah naik tjando karumah rumah gadang dikaruik lawah rumpuik halaman sangaik pandjangnjo bak rumah ditinggakan urang hibolah hati mamandangi alah dihimbau si Rono Pinang: „Acjiak [ 70 ]den Puti Rono Pinang atjiak dimano garan kini kami lah datang kaduonjo ijolab mandeh kanduang kito alah taragak bana pado atjiak". Himbau nan tidak basahuti dek urang Rambun Pamenan alah naik injo ka ateh andjuang lalu dibukak kulambu rumin dibukak kulambu katudjuahnjo tampaklah Puti Rono Pinang sadang lalok dalam kulambu tidua bagaluang bak kutjiang didjagokan malah atjiak kanduang takadjuik Puti Rono Pinang malihek adiaknjo nandjagokan lalu duduak hanjo lai.

Bakato injo pado si Rambun: „Adiak kanduang Rambun Pamenan ba'a lamo bana adiak badjalan sadjak paningga adiak kanduang badan atjiak lah sakit2 sakit sadjo bakapandjangan nasi tak lalu atjiak makan latiahlah badan diri atjiak lah kuruih atjiak tidak makan”. Injo nan sadang manangih djuo dipaluaknjo djuo adiak kandung ajia mato mahilia djuo: „Sanang bana hati adiak maninggakan".

Mandjawab Rambun Pamenan : „Kalau itu atjiak katokan usahlah bangih atjiak kanduang mandeh kito lah tabawo usah hambo diupek djuo alah mati Radjo Aniajo adiak kanduang nan mambunuah. Pailah manamui mandeh kanduang mandeh kito taragak bana".

Mandanga kato damikian alah turun si Rono Pinang alah tibo ditangah rumah batamu djo mandeb kanduang ba tangih2an injo kaduonjo ba paluak2 maso itu buni tangih man daju2 tadanga sampai kahalaman sadang dek urang anak gubalo tadanga urang manangih tadanga dituruiknjo tjando karumah kironjo si Rambun alab pulang duo djo Puti Linduang Bulan balari anak gubalo nan banamo si Amat Djuki karumah Puti Dajang Sudah baru tiba injo dirumah bakato injo ba guluik2: „Ajiak den [ 71 ]Puti Dajang Sudah anti atjiak lalok djuo djago malak dari lalok ambiak malah pakaian atjiak tunangan atjiak alah tibo ijolah tuan katjiak Rambun Pamenan mandeh kanduangnjo tabawo pulo ijolah Puti Linduang Bulan". Takadjuik Puti Dajang Sudah: „Ikolah anak nan tjilako pandai bana injo batutua mandjagokan urang sadang talalok. Manggaduah sadjo karadjonjo alah njato hati awak rusuah kini batambah pulo lai".

Bakato si Amat Djuki: „Atjiak den Puti Dajang Sudah dangakan malah denai katokan salorong tantangan kato hambo kok nak basuo dan baitu kok baduto hambo kato atjiak dibuwang djawuah digantuang tinggi djiko dipantjuang namuah mati karano hambo alah malihek usahlah atjiak lalai djuo pailah atjiak kakian".

Mandanga kato Amat Djuki mandjawab si Dajang Sudah: „Kalau baitu kato adiak itulah koto sabanajo". Manangih manggaruang pandjang mandanga tunangan alah pulang batjampua suko dengan rusuah suko ditunangan alah pulang badan nan sakit alah sehat si Kambang alah mamasak nasi alah sudah pulo injo basanduak dibidangkan ditangah rumah dek urang Puti Dajang Sudah alah makan be gageh2 saraso batamu djo tunangan alah bak raso tampak2 Rambun Pamenan.

Alah sudah pulo injo makan tapi nasi tidak talulua bakato Puti Dajang Sudah: „Kini baitu dek kau Kambang eloklah bungkuih nasi nangko sarato djamba djo djuadah badjalan kito kini nangko pai karumah mandeh kanduang ijolah Puti Linduang Bulan injo kan ijo baru datang".

Dek urang si Kambang Manih alah siap injo bakaradjo badjalao turun banjo lai ijolah Puti Dajang Su[ 72 ]dab babuni bunji2an mantjaretjeh tupai djandjang malanguah bantiang bapawuik alah dihiliakan labuah pan pandjang labuah pandjang liku baliku pudiang ameh batimba djalan alah sarantang padjalanan tjukuik kaduo rantang pandjang alah tibo garan disanan ijo diranah Kampuang Dilam alah tibo ditangah halaman babuni balam timbago takadjuik Rambun Pamenan mandjanguah injo kahalaman tampaklah Puti Dajang Sudah giriang gumiriang ajia mato malihek rupo kuruih badan disonsong tjando kahalaman lalu bakato maso itu :

Sitjerek tumbuah djo kamumu
tumbuah sarumpun ditapian,
Sadjak ketek indak batamu.
sabab dek untuang parasaian.

Alah naik ka ateh rumah alah tampak si Rono Pinang sarato mandeh kanduangnjo sanan manangih Dajang Sudah bapantun ba buwah2:

Tidak den aso ka bakudo
batali djuo palanonjo,
Tidak den aso ka basuo
basuo djuo malah kironjo.

Banduanglah tangih maso itu takana untuang masiang2 lamo sabanta antaronjo bakato mandeh Linduang Bulan: „Manolah anak katigonjo makan malah kito basamo2". Makan sasuwok duo suwok tjukuik katigo injo alah sudah alah marokok makan siriah bakato mandeh Linduang Bulan ; „Manolah anak katigonjo dangakan malah elok2 marilah kito malapehkan niat sabab kito alah batamu mando'a malah kito lai malapehkan niat nazar kito kok lai untuang djo suratan nan baik koknjo lai djodoh ka batamu djuo ijolah sarato kanduri [ 73 ]balek kawin mangawinkan Rambun Pamenan dengan Puti Dajang Sudah:

Eloklah andjalai dilampaikan
sitjapo tumbuah babungo,
Eloklah bangkalai disudahkan
pado nan lain ditjari gantinjo.
Kok dikili bana tapi kain
bagubah baukia pulo
kain tanuan Sutan Palangai,
Kok diganti bana djo nan lain
saroman indak sarupo
sarupo indak saparangai.

Alah dihimpunkan sanak sudaro korong kampuang alah tjukuik hadir samuanjo. Alah basiap urang dinagari satangah pai karimbo pai mantjari pakajuan satangah manangkok kabau djo bantiang untuak djuadah dibalek djamu habih mangakok karadjo masiang2. Alah hasil sado nan paralu lalu dipasang marawa kabasaran sarato bapajuang kuniang gadang tando alamat Radjo2.

Halek bamulai hanjo lai rami urang tidak tabado tjukuik parmainan anak mudo2 ado djo sabuang dengan pupuah ado barambuang sepak rago ado parmainan silek djo sitaralak langkok djo tari piriang dengan randai.

Koknjo kalangkapan balek Radjo2 tidaklah ado nan katinggalan babari gadang kasadonjo sabab nan hilang alah babaliak alah bahunji rumah nan gadang alah pulang sumarak kampuang: „Kok rusuah alah bapudjuak kok tangih alah bahantokkan".

Alah rapek Pangalu dalam kampuang sarato djo Imam dengan Chatib tjukuik djo Tjadiak Pandai dalam nagari mantjari kato samupakat ijo bandak maisi nan [ 74 ]satjaro 'adat manuruik aluran nan biaso:

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').

Dapeklah kato samupakat Rambun Pamenaa diangkek mandjadi Kadja ijo ka ganti almarhum bapakajo Datuak Tumangguang.

Lua error in Modul:Ppoem at line 175: bad argument #1 to 'inNamespace' (unrecognized namespace number '104').


TAMMAT.

[ 75 ]Halaman:Kaba Rambun Pamenan.pdf/75